Tóm tắt điều hành
Trong một cuộc gọi ngoại giao vào ngày 24 tháng 11, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã nhắc đến liên minh lịch sử giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ chống lại chủ nghĩa phát xít và chủ nghĩa quân phiệt trong Thế chiến II. Tuyên bố này đang được hiểu là một tín hiệu rõ ràng để cùng nhau phản đối bất kỳ sự hồi sinh nào của chủ nghĩa quân phiệt Nhật Bản. Sự thay đổi trong ngôn ngữ ngoại giao từ một cảnh báo chung sang một lời kêu gọi trực tiếp "kiên quyết ngăn chặn" những nỗ lực như vậy cho thấy một lập trường cứng rắn hơn, tương ứng với những động thái gần đây của Nhật Bản nhằm tăng cường năng lực quốc phòng và diễn giải lại hiến pháp hòa bình thời hậu chiến của mình.
Chi tiết sự kiện
Trọng tâm của sự kiện là tuyên bố của Chủ tịch Trung Quốc nhấn mạnh lịch sử chung của Trung Quốc và Hoa Kỳ trong cuộc chiến chống chủ nghĩa quân phiệt. Nhận xét này thể hiện một sự leo thang đáng kể về hùng biện. Trước đây, ngoại giao Trung Quốc tập trung vào "ngăn chặn sự trỗi dậy của chủ nghĩa quân phiệt." Cụm từ mới, "kiên quyết ngăn chặn mọi nỗ lực hồi sinh chủ nghĩa quân phiệt," cho thấy một tư thế chủ động và quyết đoán hơn. Ngôn ngữ này là một phản ứng trực tiếp đối với một loạt các thay đổi chính sách và chiến lược được chính phủ Nhật Bản thực hiện trong những năm gần đây, mà Trung Quốc coi là sự đi chệch khỏi các cam kết thời hậu chiến của mình.
Tác động thị trường
Mặc dù không phải là một sự kiện tài chính trực tiếp, nhưng lời lẽ địa chính trị leo thang mang lại những tác động đáng kể đối với sự ổn định thị trường và hiệu suất cụ thể của ngành ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương.
- Rủi ro địa chính trị gia tăng: Căng thẳng leo thang giữa các cường quốc lớn trong khu vực làm tăng rủi ro hệ thống. Thị trường có thể phản ứng với sự không chắc chắn này với sự biến động gia tăng, có khả năng ảnh hưởng đến niềm tin của nhà đầu tư và dòng vốn trong khu vực.
- Hoạt động ngành quốc phòng: Một môi trường căng thẳng gia tăng và nhận thức về các mối đe dọa quân sự có thể dẫn đến việc tăng ngân sách quốc phòng ở Nhật Bản, Hàn Quốc và các tác nhân khu vực khác. Điều này có thể mang lại lợi ích cho các nhà thầu quốc phòng toàn cầu, đặc biệt là những người chuyên về công nghệ hải quân, hàng không vũ trụ và phòng thủ mạng.
- Biến động thương mại và tiền tệ: Nếu căng thẳng ngoại giao leo thang hơn nữa, chúng có thể phá vỡ các chuỗi cung ứng toàn cầu quan trọng chạy qua khu vực. Điều này cũng có thể kích hoạt một sự tháo chạy tìm đến nơi an toàn trên thị trường tiền tệ, có khả năng củng cố Đô la Mỹ hoặc Yên Nhật trong khi tạo ra sự biến động ở các đồng tiền khu vực khác.
Bình luận của chuyên gia
Các nhà phân tích lưu ý rằng các hành động gần đây của Nhật Bản là một phần của nỗ lực chiến lược nhằm vượt ra ngoài những hạn chế của hiến pháp thời hậu chiến của mình. Theo các chuyên gia khu vực, mục tiêu cuối cùng dường như là phá bỏ "chính sách chỉ phòng thủ." Truyền thông nhà nước Trung Quốc đã chỉ ra các hành động cụ thể của các quan chức Nhật Bản, chẳng hạn như các chuyến thăm Đền Yasukuni và thúc đẩy "lý thuyết đe dọa Trung Quốc," như bằng chứng về sự trở lại con đường quân phiệt hơn. Những lo ngại này bắt nguồn từ việc Nhật Bản diễn giải lại quyền tự vệ tập thể của mình và các cuộc tranh luận đang diễn ra xung quanh "Ba nguyên tắc phi hạt nhân."
Bối cảnh rộng hơn
Sự trao đổi ngoại giao này được đặt trong bối cảnh chiến lược an ninh quốc gia đang phát triển của Nhật Bản. Chính phủ Nhật Bản đã tích cực làm việc để sửa đổi hiến pháp hòa bình của mình, một nền tảng của bản sắc thời hậu chiến. Những nỗ lực này, được trình bày chi tiết trong các tài liệu như sách trắng Quốc phòng Nhật Bản 2025, nhằm mục đích cấp cho đất nước quyền tự chủ quân sự lớn hơn và khả năng tham gia tự vệ tập thể. Từ quan điểm của Trung Quốc, những động thái này, kết hợp với những gì họ mô tả là chủ nghĩa xét lại lịch sử liên quan đến các sự kiện như Thảm sát Nam Kinh, đại diện cho một xu hướng nguy hiểm hướng tới sự hồi sinh của chủ nghĩa quân phiệt mà cả Hoa Kỳ và Trung Quốc đã chiến đấu để đánh bại trong thế kỷ 20.