Öne Çıkanlar:
Bitcoin geliştiricileri, ağın ilk kuantum dirençli adres teklifini yayımlayarak, Satoshi Nakamoto'nun 1 milyon coin'inin dondurulmasıyla sonuçlanabilecek yıllar sürecek bir göç sürecini başlattı.
Bitcoin geliştiricileri, 11 Şubat'ta BIP-360'ı tanıtarak ağın ilk kuantum dirençli adres türünü duyurdu. Kriptografik olarak anlamlı bir kuantum bilgisayar için öngörülen zaman çizelgesi en geç 2030'a kadar daralmış durumda. Kuantum tehdidini izleyen bir araştırma grubu olan Project Eleven'a göre, yaklaşık 6,8 milyon BTC (şimdiye kadar çıkarılmış tüm coin'lerin %32'si), genel anahtarları halihazırda zincir üzerinde ifşa olmuş adreslerde bulunuyor.
"Göç yıllar alır, savunmasız arz çok büyük ve geç başlamak felaket olabilir," diyen Justin Drake, Ethereum Vakfı araştırmacısı ve Google'ın Mart 2026 tarihli kuantum makalesinin ortak yazarı, şu anda Q-Günü — bir kuantum bilgisayarın canlı blok zinciri kriptografisini kırdığı an — için 2032'ye kadar %50 olasılık ve en erken 2030'da %10 olasılık öngörüyor.
Google'ın Kuantum AI ekibi, 31 Mart'ta yayımladığı araştırmada, her Bitcoin işlemini koruyan eliptik eğri olan secp256k1'i kırma konusunda 10 kat iyileşme gösterdi. Makaleye göre, saldırı daha önce tahmin edilen 9 milyon fiziksel kübit yerine 1.200'den az mantıksal kübit gerektirebilir ve gelecekteki bir makinede dokuz dakikadan kısa sürede çalıştırılabilir. EigenLayer'ın kurucusu Sreeram Kannan'a göre, bir yapay zeka ajan sürüsü kullanan 18 yaşındaki bir araştırmacı, bir hafta sonunda Google'ın yayımlanmamış atılımının %80'ine bağımsız olarak ulaştı.
Bu teklifler, Bitcoin'i yaratılışından bu yana en önemli seçimle karşı karşıya bırakıyor: Gelecekteki bir kuantum soygununu önlemek için eski adreslerdeki yaklaşık 1,7 milyon BTC'yi — Satoshi Nakamoto'nun tahmini 1 milyon coin'i dahil — dondurmak mı, yoksa hiçbir coin'in ağ tarafından asla dondurulmaması ilkesini korumak mı?
BIP-360 ve BIP-361 Nasıl Çalışıyor
BIP-360, eliptik eğri imzalarının yerini ML-DSA gibi NIST onaylı kuantum sonrası algoritmalarla değiştiren, Pay-to-Quantum-Resistant-Hash (P2QRH) adlı yeni bir çıktı türü getiriyor. Yeni adresler "bc1r" ön ekiyle başlıyor ve bu adreslerden harcama yapmak, bugün kullanılan kuantuma karşı savunmasız ECDSA veya Schnorr imzaları yerine kuantum sonrası imzalar gerektiriyor. Yükseltme, yumuşak bir çatal (soft fork) olarak devreye alınıyor; yani eski düğümler yeni çıktıları herkesin harcayabileceği şekilde değerlendirirken, yükseltilmiş düğümler bunları doğru şekilde doğruluyor.
Bunun karşılığı boyut. SLH-DSA gibi şemalardan gelen kuantum sonrası imzalar, mevcut imzalardan çok daha büyük olarak 8 kilobayta ulaşabiliyor. Bu da daha fazla blok alanı tüketecek ve madenciler bir tanık indirimi (witness discount) sunmadığı sürece ücretleri yükseltebilir. BIP-360, minimum bir ilk adım olarak tasarlandı — yeni oluşturulan coin'leri ve sahiplerinin göç etmeyi seçtiği coin'leri korurken, daha zor mühendislik problemlerini gelecekteki çalışmalara bırakıyor.
14 Nisan'da yayımlanan BIP-361 ise ifşa olmuş eski arz sorununu ele alıyor. Teklif, savunmasız coin'lerin sahiplerinin kuantum dirençli adreslere geçmeleri için bir son tarih öngörüyor ve bu tarihten sonra ağ, eski imza türlerinden yapılan harcamaları onurlandırmayı durduracak. Bu mekanizma, göç edemeyen coin'leri — eski Öde-Açık-Anahtara (Pay-to-Public-Key) adreslerindeki tahmini 1,7 milyon BTC dahil — dondurmuş olacak. Bunların yaklaşık 1 milyonunun Satoshi Nakamoto'ya ait olduğu düşünülüyor.
Dondurulmuş Coin'ler Üzerine Tartışma
Dondurma sorusu, Bitcoin'in iki temel ilkesini karşı karşıya getiriyor. İlki, ağın asla coin'lere el koymaması veya dondurmaması gerektiğini savunuyor — bu, Bitcoin'in kuruluşundan bu yana itibarının temel taşı. Diğeri ise, bir kuantum saldırganının 6,9 milyon BTC'yi ele geçirip piyasaya boşaltmasına izin vermenin, önleyici bir dondurmadan çok daha kesin bir şekilde güveni yok edeceğini öne sürüyor.
"Coin'leri dondurmak, onları korumak için bile olsa, birçok Bitcoin'cinin kutsal saydığı mülkiyet hakkı mutlakçılığını ihlal ediyor," diyen BIP-361 yazarları, bu gerilimi kabul ediyor. Destekçiler ise, hiçbir şey yapmamanın o coin'lerin eninde sonunda çalınacağını garanti ettiğini — bunun çok daha kaotik bir kayıp biçimi olduğunu — savunuyor.
Ethereum, 2029 kuantum sonrası göç hedefini taahhüt ederken, ABD hükümetinin NIST'in kuantuma karşı savunmasız kriptografiden geçiş için son tarihi 2035. Drake bu zaman çizelgesini "bir şaka" olarak nitelendirdi. Ledger'in baş teknoloji sorumlusu Charles Guillemet, çoğu kuruluşun kriptografik envanter çalışmasına bile başlamadığını söyledi.
Sıradan kullanıcılar için acil adım basit: Bitcoin adreslerini yeniden kullanmayı bırakmak. Daha önce coin harcaması yapılmış herhangi bir adresin genel anahtarı kalıcı olarak zincir üzerinde ifşa olmuştur. BIP-360 adresleri yaygın olarak kullanılabilir hale geldiğinde, kullanıcılar tam koruma için yeni "bc1r" formatına geçebilir.
Bugün Bitcoin'in kriptografisini kırabilecek kapasitede bir kuantum bilgisayar mevcut değil. Ancak Guillemet'in dediği gibi: "Güvenlikte, temelden şüphe etmeye başladığınız an, onu yeniden inşa etmeye başladığınız andır. Panik yapma anı değil. Plan yapma anıdır."
Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz.
