OPEC+ Ağustos'ta günlük 188.000 varil üretim artışına giderken İran stok eritme zorluğuyla karşı karşıya

OPEC+'ın Ağustos üretim artışı ve olası İran arzının yeniden başlaması, Çin'in zayıf talebiyle birleşerek daha derin bir ham petrol fazlası tehdidi oluşturuyor.

OPEC+, Ağustos ayından itibaren günlük üretim hedefini 188.000 varil artıracak. Bu, üst üste yedinci aylık artış olarak kaydedilirken, İran'ın olası bir yaptırım hafiflemesinin ardından ham petrol stoklarını eritmeye hazırlandığı ve en büyük ithalatçı konumundaki Çin'in ek alımlara pek istekli olmadığı bir döneme denk geliyor.

"Kısa vadeli odak, Hürmüz Boğazı'nı kaç tankerin geçmeyi başaracağı ve talebin ve Çin ham petrol ithalatının ne kadar hızlı toparlanacağı olacak," dedi UBS analisti Giovanni Staunovo.

Brent ham petrolü, 28 Şubat'taki ABD-İsrail saldırısının ardından varil başına 120 doların üzerindeki zirvelerden gerileyerek Cuma günü 72 dolar civarında işlem gördü ve çatışma öncesi seviyelere döndü. OPEC+ üretimi, Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının Suudi Arabistan, Kuveyt ve Irak ihracatını sekteye uğratmasıyla Şubat ayındaki günlük 42,77 milyon varilden Mayıs'ta 33,13 milyon varile geriledi. Haziran ayında, ABD öncülüğündeki çabaların BAE ve diğer üreticilerin sevkiyatları yeniden yönlendirmesine yardımcı olmasıyla kısmi bir toparlanma yaşandı, ancak üretim savaş öncesi seviyelerin oldukça altında seyrediyor.

Geri dönen OPEC+ arzı ve potansiyel İran varillerinin birleşimi, dünyanın en büyük ham petrol ithalatçısı olan Çin'in alımlarını yavaşlattığı bir dönemde fazlayı daha da derinleştirme tehdidi oluşturuyor. Yedi çekirdek üyenin, aylık artış hızı korunursa Eylül ayına kadar tamamen geri alınması anlamına gelen yaklaşık 379.000 varil/günlük kesintisi kalmış durumda. Bir sonraki toplantıları 2 Ağustos'ta yapılacak.

Ağustos artışı, BAE'nin Nisan sonunda üretim kısıtlamalarından kurtulmak için ittifaktan ayrılmasından önce Nisan 2023'te kabul edilen 1,65 milyon varil/günlük gönüllü kesintinin aşamalı olarak geri çekilmesini genişletiyor. Kalan yedi katılımcı — Suudi Arabistan, Rusya, Irak, Kuveyt, Kazakistan, Cezayir ve Umman — Nisan ayından bu yana yaklaşık 800.000 varil/günlük üretimi geri kazandı, ancak bu artışın büyük kısmı Hürmüz fiilen kapalıyken yalnızca kağıt üzerinde kaldı.

İran'ın potansiyel geri dönüşü, arz tarafına bir başka risk katmanı daha ekliyor. Tahran, yaptırım dönemi boyunca önemli miktarda ham petrol stoku biriktirdi ve ihracatın normalleşmesi, halihazırda daha yüksek OPEC+ üretimini absorbe eden bir piyasaya bu varilleri sürebilir. Ancak ticaret kaynaklarına göre, İran'ın tarihsel olarak en büyük müşterisi olan Çin, ham petrol alımlarını artırma konusunda heves göstermedi. Ülkenin rafineri marjları, zayıf iç yakıt talebi nedeniyle daralmış durumda ve bu da iskontolu İran ham petrolünü satın alma teşvikini azaltıyor.

OPEC+'ın benzer bir arz geri dönüşü ve zayıf talep birleşimiyle karşılaştığı son dönem, grubun üretim kesintilerinin Brent'i tüketim toparlanana kadar aylarca 40 dolar civarında tutmayı başaramadığı 2020 ortalarıydı. Bu kez, UEA'nın Hürmüz krizi sırasında devreye sokulan rekor düzeydeki koordineli stratejik stok salımı, fiziksel aksaklıklar devam etse bile fiyatları 72 dolar civarında sabitleyerek ek bir arz tamponu oluşturdu.

Petrol ihraç eden ülkeler için gelir etkileri oldukça önemli. Brent'in 72 dolar seviyesi, çoğu OPEC+ üyesi için mali başabaş fiyatının altında — IMF tahminlerine göre Suudi Arabistan'ın bütçesini dengelemek için varil başına yaklaşık 85 dolara ihtiyacı var. Bu seviyenin her 5 dolar altındaki kalıcı düşüş, krallığın mali açığını yılda yaklaşık 15 milyar dolar genişletiyor.

Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz.