ABD-İran anlaşması petrolü 85 doların altına çekerek Fed'in faiz patikası üzerindeki baskıyı hafifletti

ABD ve İran, Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmak için bir anlaşmaya vararak Brent petrolün varil fiyatını %3,8 düşüşle 84,02 dolara çekti ve piyasaların Federal Rezerv'in Aralık ayında neredeyse kesin görülen faiz artırımını fiyatlamaktan vazgeçmesine yol açtı.

UBS Group stratejisti Leslie Falconio, "Petrol fiyatlarındaki düşüş, Fed Başkanı Warsh üzerindeki faiz artırma baskısını hafifletiyor. İki yıllık Hazine tahvil getirisi, piyasaların daha önce fiyatladığı sıkılaşmayı geri çekmesiyle geriliyor" dedi.

Çatışmanın Şubat sonunda başlamasından önce 70 dolar civarında işlem gören ve savaş sırasında yaklaşık 120 dolarla zirve yapan Brent petrol, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif'in anlaşmayı duyurmasının ardından düşüşünü genişletti. Batı Teksas tipi ham petrol %4,1 düşüşle 81,40 dolara geriledi. İki yıllık Hazine tahvil getirisi, gecelik swap piyasalarının Aralık 2026'ya kadar bir faiz artırımına neredeyse %100 olasılık veren beklentilerini geri çekmesiyle düştü.

Anlaşma, Mayıs ayında ortalama ABD benzin fiyatlarını galon başına 4,56 dolara iterek Fed'in politika yolunu zorlaştıran enflasyonist baskının önemli bir kaynağını ortadan kaldırıyor. Boğaz'ın küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz akışının yaklaşık %20'sini yönetmesiyle, yeniden açılması enerji maliyetlerini daha da düşürebilir ve Kasım ayındaki ara seçimler öncesinde parasal sıkılaştırma aciliyetini azaltabilir.

Başkan Donald Trump, Pazar günü 80. doğum gününde sosyal medyadan anlaşmayı doğrulayarak "petrol akacak" yazdı ve ABD deniz ablukasının kaldırılmasına yetki verdi. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, mutabakat zaptının 19 Haziran'da İsviçre'de planlanan resmi imza töreninin ardından yayınlanacağını ve Pakistan'ın görüşmelere aracılık ettiğini söyledi.

Anlaşmanın genel hatları, su yolunun karşılıklı ablukalarının sona erdirilmesini, karşılıklı saldırmazlık taahhüdünü ve İran'ın nükleer programına ilişkin müzakerelerin başlatılmasını içeriyor. İran, yurtdışı petrol satışlarını hedef alan yaptırımlarda hafifleme elde edecek, ancak spesifik finansal teşvikler belirsizliğini koruyor. Üst düzey bir ABD'li yetkili, İran'ın bir dizi ABD talebini karşılamasına bağlı olarak ekonomik ödüller kazanacağını söylerken, Tahran ayrıca dondurulmuş yurtdışı hesaplarındaki milyarlarca dolara erişim talep ediyor.

Küresel enerji piyasalarını benzer bir jeopolitik şokun son kez sekteye uğrattığı dönemde — Irak'ın 1990'da Kuveyt'i işgali — petrol fiyatları üç ay içinde ikiye katlanmış ve Fed, ardından gelen resesyon boyunca faizleri sabit tutmuştu. Mevcut durum bu dinamiği tersine çeviriyor: arz yönlü bir şokun ortadan kalkması, hem enflasyonu hem de sıkılaşma beklentilerini aynı anda hafifletiyor.

Daha geniş ekonomi için etkiler enerji piyasalarının ötesine uzanıyor. ABD benzin fiyatları Mayıs ayı zirvesinden ortalama galon başına 4,07 dolara gerilemiş durumda ve daha fazla düşüş, tüketici satın alma gücüne doğrudan bir destek sağlayacaktır. Bu dinamik, Kasım ayındaki ara seçimler öncesinde anketlerin savaşın Amerikalılar arasında derin bir popülerliksizlik olduğunu göstermesiyle, siyasi görünüm için özellikle önem taşıyor.

Yine de, bozulan piyasanın tamamen çözülmesi aylar alacak. Gemi sahipleri ve işletmecilerinin su yolunu kullanma konusunda ne kadar hızlı güven kazanacağı belirsizliğini korurken, ana ihracat yolu koptuğunda üretimi kesen Basra Körfezi petrol üreticilerinin üretimi canlandırması zaman alacak. Başbakan Binyamin Netanyahu hükümetinin Lübnan'a yeni saldırılarla imzayı tehlikeye atmasının ardından İsrail'in pozisyonu da belirsizliğini koruyor.

Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz.