Tóm tắt điều hành
Lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản (JGB) 10 năm đã tăng vọt lên 1.965%, mức cao nhất trong 18 năm kể từ tháng 6 năm 2007, khi thị trường dứt khoát định giá một bước ngoặt chính sách mang tính bước ngoặt của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ). Sự gia tăng mạnh mẽ của chi phí vay chủ quyền phản ánh niềm tin ngày càng tăng của các nhà đầu tư rằng BoJ sẽ tăng lãi suất chính sách chủ chốt lên khoảng 0.75% vào tháng 12, chấm dứt một kỷ nguyên chính sách tiền tệ siêu nới lỏng. Động thái này ngay lập tức tạo ra sóng gió trên thị trường tài sản trong nước, với chỉ số chuẩn Nikkei 225 giảm 1.05% từ mức cao gần kỷ lục. Sự thay đổi chính sách ở Nhật Bản tạo ra một sự phân kỳ rõ rệt với Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ, vốn được dự kiến sẽ cắt giảm lãi suất, tạo tiền đề cho việc điều chỉnh lại dòng vốn đáng kể và biến động tiềm tàng trên các thị trường toàn cầu.
Chi tiết sự kiện
Chất xúc tác chính cho sự thay đổi của thị trường là sự chắc chắn ngày càng tăng về việc BoJ tăng lãi suất. Các báo cáo cho thấy Thống đốc BoJ Kazuo Ueda đã thành công trong việc đặt nền tảng chính trị cho động thái này, nhận được sự chấp thuận ngầm từ chính quyền của Thủ tướng Sanae Takaichi. Điều này đã khiến những người tham gia thị trường gán xác suất tăng lãi suất tại cuộc họp ngày 18-19 tháng 12 của BoJ lên tới 80%. Việc thắt chặt tiền tệ này diễn ra trong bối cảnh kinh tế phức tạp. Dữ liệu mới của chính phủ cho thấy chi tiêu hộ gia đình Nhật Bản đã giảm 3.0% so với cùng kỳ năm trước vào tháng 10, mức giảm mạnh nhất kể từ đầu năm 2024. Sự kết hợp giữa chi phí vay cao hơn sắp tới và nhu cầu trong nước suy yếu đặt ra một thách thức đáng kể cho nền kinh tế Nhật Bản, mà BoJ phải vượt qua để tránh làm chệch hướng một sự phục hồi mong manh.
Tác động thị trường
Ảnh hưởng tức thì đến chứng khoán Nhật Bản là tiêu cực. Chỉ số Nikkei 225 đóng cửa ở mức 50,491.87 sau tin tức, với các cổ phiếu công nghệ nhạy cảm với lãi suất dẫn đầu đà giảm. Lợi suất cao hơn làm tăng tỷ lệ chiết khấu cho thu nhập doanh nghiệp trong tương lai, làm giảm giá trị hiện tại của cổ phiếu, đặc biệt đối với các công ty tăng trưởng cao liên quan đến chip như Advantest và Tokyo Electron vốn chịu áp lực đáng kể. Trên phạm vi toàn cầu, chu kỳ thắt chặt của BoJ khởi đầu một sự phân kỳ chính sách đáng kể với Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ. Sự thu hẹp chênh lệch lãi suất Mỹ-Nhật này đe dọa trực tiếp đến giao dịch chênh lệch lãi suất bằng đồng yên đã tồn tại từ lâu, nơi các nhà đầu tư vay đồng yên có lợi suất thấp để tài trợ cho các khoản đầu tư vào tài sản có lợi suất cao hơn ở nước ngoài. Việc tháo gỡ các vị thế đòn bẩy này có thể gây ra biến động đáng kể trên thị trường tiền tệ và chứng khoán toàn cầu.
Bình luận của chuyên gia
Phân tích thị trường tập trung vào nhiệm vụ truyền thông tinh tế của BoJ. Theo Mari Iwashita, chiến lược gia tỷ giá điều hành tại Nomura Securities, câu hỏi quan trọng là điều gì sẽ xảy ra sau đợt tăng lãi suất ban đầu. "Đồng yên sẽ giảm nếu Ueda không thể đảm bảo với thị trường rằng BoJ sẽ tiếp tục tăng lãi suất. Nhưng việc báo hiệu các đợt tăng lãi suất ổn định có thể khiến chính quyền lo lắng," cô nói, nhấn mạnh sợi dây thừng mà ngân hàng trung ương phải đi qua. Sự không chắc chắn này càng phức tạp hơn bởi phạm vi ước tính rộng của lãi suất trung lập của Nhật Bản, được trích dẫn từ 1% đến 2.5%. Tuy nhiên, một số chiến lược gia thấy những yếu tố thuận lợi cơ cấu dài hạn cho Nhật Bản. Nghiên cứu từ Smartkarma chỉ ra một luận điểm "Triple Play" hỗ trợ chứng khoán Nhật Bản: cải cách quản trị doanh nghiệp đang diễn ra, Nikkei 225 tiếp xúc mạnh mẽ với chủ đề AI toàn cầu, và một ngành ngân hàng sẵn sàng hưởng lợi từ việc cải thiện biên lãi ròng trong môi trường lãi suất dương.
Bối cảnh rộng hơn
Bất chấp đợt điều chỉnh gần đây, Nikkei 225 vẫn là một trong những chỉ số hoạt động tốt nhất thế giới vào năm 2025, với mức tăng hơn 23% từ đầu năm. Tỷ lệ giá trên thu nhập dự phóng hiện tại khoảng 22-23 lần phản ánh một thị trường đã định giá sự lạc quan đáng kể, phần lớn được thúc đẩy bởi vai trò quan trọng của Nhật Bản trong chuỗi cung ứng AI và công nghệ. Việc bình thường hóa chính sách của BoJ không chỉ là một điều chỉnh kỹ thuật; nó đại diện cho một sự thay đổi chế độ cơ bản sau nhiều thập kỷ chống lại giảm phát. Khả năng của ngân hàng trung ương trong việc thực hiện sự thay đổi này mà không làm đình trệ tăng trưởng kinh tế sẽ là một yếu tố quyết định cho cả thị trường trong nước và quốc tế vào năm 2026. Mục tiêu "hạ cánh mềm" mà Thống đốc Ueda đã nêu ra hiện đang được thử thách nghiêm trọng nhất.
Edgen Crypto·Dec 08 2025, 06:31