Tóm tắt điều hành
Một sáng kiến lập pháp ở Nga nhằm phân loại tiền điện tử có được trong thời kỳ hôn nhân là tài sản chung của vợ chồng, khiến chúng phải được chia trong các vụ ly hôn. Các sửa đổi đề xuất đối với Bộ luật Gia đình Nga nhằm cung cấp sự rõ ràng về mặt pháp lý và bảo vệ quyền tài sản của vợ/chồng trong bối cảnh việc áp dụng tài sản kỹ thuật số ngày càng tăng.
Diễn biến chi tiết
Igor Antropenko, một phó dân biểu trong Duma Quốc gia Nga và là thành viên của Ủy ban Công nghiệp và Thương mại của đảng cầm quyền Nước Nga Thống nhất, đã đệ trình dự thảo luật sửa đổi Điều 34 và 36 của Bộ luật Gia đình Nga. Đạo luật được đề xuất quy định rằng tiền kỹ thuật số do một trong hai vợ chồng có được trong thời kỳ hôn nhân sẽ được coi là tài sản sở hữu chung. Ngược lại, tài sản tiền điện tử có được trước hôn nhân hoặc thông qua các giao dịch không có giá trị, chẳng hạn như quà tặng hoặc thừa kế, sẽ giữ nguyên tình trạng tài sản riêng. Dự luật đã được chuyển tiếp để xem xét tới chính phủ liên bang và Ngân hàng Trung ương Nga (CBR), bao gồm một lá thư đi kèm gửi Thủ tướng Mikhail Mishustin.
Phân tích khung pháp lý
Các sửa đổi được đề xuất dựa trên các định nghĩa pháp lý hiện hành của Nga, trong đó tiền kỹ thuật số đã được công nhận là tài sản kể từ năm 2021 theo Luật Liên bang số 259-FZ "Về tài sản tài chính kỹ thuật số". Tuy nhiên, luật hiện hành này chủ yếu áp dụng cho các mã thông báo phi tập trung và không bao gồm các tài sản như stablecoin. Sáng kiến hiện tại đặc biệt giải quyết vấn đề "thiếu quy định pháp lý đối với các tài sản đó trong quan hệ gia đình và thủ tục ly hôn", mà những người ủng hộ cho rằng có thể xâm phạm quyền tài sản của một trong hai vợ chồng. Mối quan tâm này được trích dẫn là không phù hợp với Điều 19 của Hiến pháp Nga, trong đó đảm bảo sự bình đẳng trước pháp luật và tòa án, cũng như bình đẳng giới. Bản ghi chú giải thích kèm theo dự luật nhấn mạnh số lượng công dân Nga ngày càng tăng sử dụng tiền điện tử để đầu tư và tiết kiệm, đòi hỏi một tình trạng pháp lý rõ ràng trong luật gia đình.
Bối cảnh rộng hơn và tiền lệ quốc tế
Đề xuất của Nga phản ánh xu hướng toàn cầu của các khu vực pháp lý đang vật lộn với việc phân loại pháp lý của tài sản kỹ thuật số trong luật gia đình. Chẳng hạn, Hàn Quốc đã thiết lập các tiền lệ cho việc phân chia tiền điện tử trong các thỏa thuận ly hôn. Một phán quyết năm 2018 của Tòa án Tối cao Hàn Quốc khẳng định rằng tiền điện tử và tài sản ảo có giá trị kinh tế, khiến chúng có thể được phân loại là tài sản vô hình phải chia theo Điều 839-2 của Bộ luật Dân sự Hàn Quốc. Các khung pháp lý của Hàn Quốc cho phép "điều tra thực tế" các ví trao đổi tiền điện tử và sử dụng các bản ghi giao dịch bất biến của blockchain, cùng với dữ liệu rút tiền ngân hàng, để xác định số lượng nắm giữ và giá trị. Các cặp vợ chồng trong những trường hợp như vậy có thể chọn thanh lý tài sản tiền điện tử hoặc trực tiếp chia các mã thông báo.
Ngược lại, bối cảnh pháp lý hiện có của Nga đối với tiền điện tử, mặc dù công nhận tiền kỹ thuật số là tài sản, nhưng thiếu cơ sở hạ tầng toàn diện cho việc lưu thông và nhận dạng cần thiết để thực hiện hiệu quả các sửa đổi luật gia đình được đề xuất. Hơn nữa, Duma Quốc gia Nga đang đồng thời xem xét một dự thảo luật riêng sẽ áp dụng các hình phạt nghiêm khắc, bao gồm các khoản phạt đáng kể và tịch thu tài sản, đối với các vi phạm liên quan đến thanh toán tiền điện tử trái phép và hoạt động khai thác. Điều này cho thấy một phương pháp tiếp cận đa diện và đang phát triển đối với tài sản kỹ thuật số trong nước.
Bình luận của chuyên gia và hàm ý thị trường
Andrey Tugarin, người sáng lập GMT Legal, đã bày tỏ sự hoài nghi về tác động ngay lập tức của các sửa đổi luật gia đình được đề xuất. Ông mô tả sáng kiến này là "không hiệu quả", lập luận rằng việc thực hiện thực tế sẽ khó khăn nếu không có việc thông qua ước tính "mười hành vi quản lý bổ sung" để tạo ra một cơ sở hạ tầng hoàn chỉnh cho việc lưu thông tiền điện tử ở Nga. Tugarin lưu ý rằng trong khi các cặp vợ chồng về mặt kỹ thuật đã có thể yêu cầu chia Bitcoin trong bốn năm qua, việc thiếu các quy chế chính thức cho những người tham gia thị trường và các yêu cầu trao đổi dữ liệu khiến người dùng tương đối dễ dàng che giấu quyền sở hữu tiền điện tử. Ông nhấn mạnh rằng nếu không có các cơ chế rõ ràng để xác định và theo dõi tài sản kỹ thuật số, ý định bảo vệ quyền vợ/chồng của dự luật có thể bị phá hoại. Với các xu hướng pháp lý hiện tại, đặc biệt là từ Ngân hàng Nga, Tugarin dự kiến rằng cơ sở hạ tầng toàn diện như vậy để điều chỉnh tiền điện tử khó có thể thành hiện thực trước năm 2027. Điều này cho thấy rằng trong khi dự luật cung cấp sự rõ ràng về mặt pháp lý về việc phân loại tiền điện tử là tài sản hôn nhân, thì khả năng thực thi thực tế và tác động thị trường rộng lớn hơn đối với những người nắm giữ tiền điện tử Nga có thể bị hạn chế cho đến khi có thêm các quy định cơ bản.