Những điểm chính:
American Airlines trở thành hãng hàng không mới nhất cắt giảm công suất khi giá nhiên liệu máy bay dao động quanh mức 142 USD/thùng, cao hơn hơn 60% so với mức trước xung đột.
Tháng thứ tư của cuộc xung đột Iran gây gián đoạn vận chuyển qua eo biển Hormuz đã đẩy giá nhiên liệu máy bay lên 142 USD/thùng, buộc American Airlines phải tạm ngừng sáu đường bay trong bối cảnh các hãng hàng không trên toàn cầu vật lộn với chi phí nhiên liệu đã tăng 67% kể từ tháng Hai.
"Nhiên liệu là chi phí biến đổi lớn nhất đối với các hãng hàng không, và mức tăng đột biến này khiến các hãng không còn lựa chọn nào khác ngoài cắt giảm công suất," Helane Becker, nhà phân tích hàng không tại TD Cowen, cho biết. "Eo biển còn bị gián đoạn càng lâu, chúng ta sẽ càng thấy nhiều đường bay bị đình chỉ hơn."
Giá nhiên liệu máy bay trung bình từ 85 đến 90 USD/thùng trước khi Mỹ và Israel không kích Iran vào tháng Hai, theo Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA). Đến cuối tháng Năm, giá đã leo lên khoảng 142 USD — mức đã buộc các hãng hàng không trên toàn cầu phải tăng giá vé, thêm phí hành lý và giảm tần suất bay. Sáu đường bay bị đình chỉ của American nằm trong danh sách cắt giảm ngày càng dài, bao gồm đường bay Madrid-Havana của Iberia bị đình chỉ từ ngày 1/6 đến 24/10, và kế hoạch giảm công suất của JetBlue. Tuần trước, JetBlue đã nâng dự báo chi phí nhiên liệu quý II lên 4,26 đến 4,36 USD/gallon, từ mức 4,13 đến 4,28 USD trước đó.
Việc đình chỉ các đường bay cho thấy chi phí nhiên liệu cao hơn hiện đang định hình lại mạng lưới đường bay, chứ không chỉ cơ cấu giá vé. Các hãng nhỏ hơn chịu áp lực lớn nhất do khả năng tài chính hạn chế, nhưng ngay cả các hãng lớn như American cũng buộc phải tái cơ cấu. Với eo biển Hormuz — huyết mạch vận chuyển gần một phần năm nguồn cung dầu khí toàn cầu — vẫn bị gián đoạn và chưa có giải pháp ngoại giao nào, ngành hàng không sẽ phải đối mặt với áp lực chi phí kéo dài ít nhất đến hết mùa du lịch cao điểm hè.
Chi phí nhiên liệu lan tỏa khắp ngành hàng không toàn cầu
Tác động không chỉ dừng lại ở American. British Airways, Air France và Lufthansa đều đã hoãn hoặc định tuyến lại các chuyến bay đến Dubai khi cuộc xung đột Trung Đông làm gián đoạn không phận và chuỗi cung ứng nhiên liệu. Iberia đã đình chỉ đường bay Madrid-Havana trong gần năm tháng, với lý do nhu cầu sụt giảm trầm trọng hơn bởi tình trạng thiếu nhiên liệu tại Cuba dưới lệnh phong tỏa của Mỹ. Hãng hàng không Tây Ban Nha này từ tháng Hai đã buộc phải dừng kỹ thuật tại Santo Domingo để tiếp nhiên liệu trên các chuyến bay khứ hồi từ Havana.
JetBlue, hãng khai thác mạng lưới nội địa Mỹ chủ yếu với ít sức mạnh định giá hơn các đối thủ lớn, cho biết họ kỳ vọng sẽ thu hồi được 40% hoặc hơn chi phí nhiên liệu tăng thêm trong quý II nhờ hiệu suất hoạt động ổn định. Hãng đã nâng dự báo tăng trưởng doanh thu trên mỗi dặm ghế có sẵn lên mức 9% đến 12%, từ mức 7% đến 11% trước đó, cho thấy khả năng chuyển một phần chi phí sang hành khách. Tuy nhiên, hãng đã đình chỉ triển vọng cả năm vào tháng Tư và cho biết sẽ làm chậm tuyển dụng và cắt giảm công suất.
Cú sốc 57 USD/thùng
Mức độ gia tăng giá nhiên liệu là nghiêm trọng trong lịch sử. Nhiên liệu máy bay ở mức 142 USD/thùng thể hiện mức chênh lệch từ 52 đến 57 USD so với mức trước xung đột — một biến động chi phí mà đối với một hãng hàng không lớn của Mỹ tiêu thụ khoảng 3 đến 4 triệu gallon nhiên liệu mỗi ngày, tương đương hàng chục triệu USD chi phí hàng tháng tăng thêm. Lần tăng đột biến tương đương gần đây nhất xảy ra vào năm 2022 sau khi Nga xâm lược Ukraine, khi nhiên liệu máy bay tăng vọt lên trên 160 USD/thùng trước khi hạ nhiệt khi năng lực lọc dầu được điều chỉnh.
Sự gián đoạn hiện tại khác ở chỗ nó nhắm vào một điểm nghẽn vật lý thay vì một quốc gia sản xuất. Eo biển Hormuz xử lý khoảng 20 triệu thùng dầu và các sản phẩm dầu mỏ mỗi ngày, và việc đóng cửa eo biển đã thắt chặt không chỉ nguồn cung dầu thô mà còn cả thị trường sản phẩm tinh chế, bao gồm nhiên liệu máy bay. Giá nhiên liệu máy bay giao ngay của Mỹ đã bám sát mức tăng của chuẩn toàn cầu, khiến các hãng hàng không Mỹ ít được bảo vệ bởi các hợp đồng phòng ngừa rủi ro sau khi nhiều hãng cắt giảm chương trình phòng ngừa trong những năm gần đây.
Điều gì tiếp theo
Các hãng hàng không đối mặt với một viễn cảnh hai chiều. Nếu eo biển được mở cửa trở lại thông qua giải pháp ngoại giao hoặc hạ nhiệt quân sự, chi phí nhiên liệu có thể giảm mạnh, có thể đảo ngược các đợt cắt giảm đường bay và tăng giá vé. Nếu sự gián đoạn kéo dài sang quý III, khi nhu cầu du lịch hè lên đến đỉnh điểm, các hãng hàng không có thể cần công bố thêm các đợt cắt giảm công suất và tăng giá vé để bảo vệ biên lợi nhuận.
American Airlines tuần trước cho biết họ kỳ vọng nhu cầu mạnh mẽ sẽ giảm nhẹ tác động từ chi phí nhiên liệu tăng, lặp lại đánh giá tương tự từ JetBlue. Nhưng với giá dầu Brent cũng ở mức cao và biên lợi nhuận lọc dầu cho nhiên liệu máy bay vẫn rộng, áp lực lên lợi nhuận của các hãng hàng không khó có thể giảm nhanh chóng. Điểm dữ liệu quan trọng tiếp theo sẽ là báo cáo tồn kho hàng tuần của Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), cho thấy liệu dự trữ nhiên liệu máy bay có đang giảm nhanh hơn mức theo mùa hay không.
Bài viết này chỉ mang tính chất tham khảo và không cấu thành lời khuyên đầu tư.
