Apple tìm kiếm phê duyệt mua chip CXMT khi chi phí bộ nhớ xóa sổ 263 tỷ USD giá trị

Apple Inc. đang vận động chính quyền Trump phê duyệt mua chip bộ nhớ từ ChangXin Memory Technologies (CXMT), một nhà sản xuất Trung Quốc nằm trong danh sách đen của Lầu Năm Góc, khi giá DRAM tăng vọt do nhu cầu AI đang bào mòn biên lợi nhuận của công ty công nghệ lớn nhất thế giới.

"Apple đã tiếp cận Bộ Thương mại trong tháng qua để xin phép mua DRAM từ CXMT," một người quen thuộc với vấn đề này cho biết với Financial Times, phát biểu với điều kiện giấu tên vì các cuộc thảo luận mang tính riêng tư.

Nỗ lực vận động diễn ra sau quyết định của Apple vào ngày 25 tháng 6 nhằm tăng giá trên toàn bộ dòng sản phẩm iPad và MacBook, với lý do chi phí bộ nhớ mà công ty không thể tiếp tục hấp thụ. Động thái này đã gây ra khoản lỗ vốn hóa thị trường 263 tỷ USD trong một ngày — mức giảm lớn thứ hai trong lịch sử công ty. Nguồn cung DRAM của Apple hiện đến từ ba nhà sản xuất thống trị: Micron Technology Inc., Samsung Electronics Co. và SK Hynix Inc., một thế độc quyền nhóm đã thắt chặt định giá khi nhu cầu bộ nhớ băng thông cao từ trung tâm dữ liệu AI siết chặt nguồn cung chip tiêu dùng.

Nếu được phê duyệt, thỏa thuận với CXMT sẽ đánh dấu một sự thay đổi mang tính địa chấn trong chuỗi cung ứng bộ nhớ toàn cầu, mang lại cho Apple quyền tiếp cận một nhà cung cấp Trung Quốc đang tăng trưởng nhanh với doanh thu quý đầu tiên đạt 50,8 tỷ nhân dân tệ (7 tỷ USD), tăng 719% so với cùng kỳ năm trước. CXMT, công ty đã nhận được phê duyệt quy định từ Trung Quốc cho đợt phát hành lần đầu ra công chúng trị giá 29,5 tỷ nhân dân tệ (4,1 tỷ USD) trên Sàn giao dịch STAR Board Thượng Hải vào ngày 12 tháng 6, dự kiến doanh thu nửa đầu năm đạt 110 tỷ đến 120 tỷ nhân dân tệ — mức tăng hơn sáu lần so với năm trước.

Áp lực AI lên Bộ nhớ Tiêu dùng

Sự tập trung của thị trường DRAM đã trở thành gánh nặng cho Apple. Ba nhà cung cấp kiểm soát gần như toàn bộ sản lượng, và sự bùng nổ AI đã đảo lộn động lực định giá vốn từng có lợi cho những người mua lớn. Các công ty công nghệ đã đổ hàng trăm tỷ USD vào cơ sở hạ tầng AI trong ba năm qua, thúc đẩy nhu cầu đối với bộ nhớ băng thông cao — loại chip chuyên dụng được sử dụng trong bộ xử lý đồ họa của Nvidia Corp. — lên mức kỷ lục. Điều đó đã chuyển hướng công suất sản xuất khỏi DRAM tiêu chuẩn dùng trong máy tính xách tay và máy tính bảng, đẩy giá tăng trên diện rộng.

Việc Apple tăng giá trên iPad và MacBook phản ánh một xu hướng rộng lớn hơn. Các nhà sản xuất thiết bị điện tử tiêu dùng khác cũng đã thực hiện các bước tương tự, công ty cho biết, mặc dù không nêu tên cụ thể. Cú sốc vốn hóa 263 tỷ USD — cổ phiếu Apple giảm khoảng 8% trong ngày công bố — cho thấy các nhà đầu tư nhạy cảm đến mức nào trước bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy lạm phát chi phí đầu vào đang cắt giảm biên lợi nhuận tại một công ty đạt doanh thu 391 tỷ USD trong năm tài chính vừa qua.

Sự Vươn Lên của CXMT và Rào cản Địa chính trị

CXMT, nhà sản xuất chip bộ nhớ hàng đầu của Trung Quốc, đã bị Bộ Quốc phòng Mỹ liệt kê theo Mục 1260H như một công ty bị cáo buộc có liên kết với quân đội Trung Quốc. Công ty này cũng nằm trong Danh sách Thực thể của Bộ Thương mại, vốn hạn chế các công ty Mỹ xuất khẩu hàng hóa hoặc công nghệ cho các công ty bị liệt kê nếu không có giấy phép đặc biệt — những giấy phép hiếm khi được cấp.

Quỹ đạo tài chính của công ty cho thấy ngành công nghiệp bán dẫn Trung Quốc đang tiến bộ nhanh như thế nào. Lợi nhuận ròng quý đầu tiên của CXMT đạt 24,76 tỷ nhân dân tệ (3,4 tỷ USD), tăng 1.688% so với năm trước. Công ty dự kiến lợi nhuận ròng nửa đầu năm đạt 50 tỷ đến 57 tỷ nhân dân tệ, tăng tới 2.544% so với cùng kỳ. Đợt IPO theo kế hoạch sẽ là đợt lớn thứ hai trên STAR Board, chỉ xếp sau đợt niêm yết trị giá 53,2 tỷ nhân dân tệ của Semiconductor Manufacturing International Corp.

Đối với Apple, việc tiếp cận được sản lượng của CXMT có thể giảm đáng kể chi phí mua sắm bộ nhớ và làm suy yếu sức mạnh định giá của ba nhà cung cấp hiện tại. Micron, Samsung và SK Hynix cùng kiểm soát khoảng 95% thị trường DRAM toàn cầu, và bất kỳ sự gián đoạn nào đối với thế độc quyền nhóm này sẽ có tác động đáng kể đến định giá trên toàn ngành. Cổ phiếu Apple đang giao dịch ở mức gấp khoảng 28 lần thu nhập dự phóng, và việc giảm bền vững chi phí linh kiện có thể bổ sung thêm vài tỷ USD vào lợi nhuận hoạt động hàng năm. Tuy nhiên, con đường pháp lý còn bất định: chính quyền Trump cho thấy ít thiện chí nới lỏng các hạn chế đối với các công ty bán dẫn Trung Quốc, và bất kỳ giấy phép nào được chấp thuận sẽ phải đối mặt với sự xem xét kỹ lưỡng từ cả các quan chức an ninh quốc gia và chính sách thương mại. Một quyết định dự kiến sẽ không có trước quý IV, theo một trong những người quen thuộc với các cuộc thảo luận.

Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.