Cuộc chuyển đổi sang AI đang định hình lại ngành khai thác Bitcoin, nhưng nguồn vốn cần thiết vượt xa những gì hầu hết các công ty hiện có.
Cuộc chuyển đổi sang AI đang định hình lại ngành khai thác Bitcoin, nhưng nguồn vốn cần thiết vượt xa những gì hầu hết các công ty hiện có.

Theo một khuôn khổ phân tích của VanEck được Blocksbridge Consulting trích dẫn, các công ty khai thác Bitcoin đang đối mặt với khoảng trống tài trợ ngắn hạn 50 tỷ USD trong việc chuyển đổi tài sản năng lượng thành các trung tâm dữ liệu AI.
Chỉ khoảng 25% công suất cho thuê AI và điện toán hiệu năng cao đã được bàn giao, và các công ty bỏ lỡ các mốc xây dựng có nguy cơ bị hạ xếp hạng cấu trúc, ông Griffin MacMaster, chuyên viên phân tích đầu tư tại VanEck, và ông Matthew Sigel, Trưởng bộ phận Nghiên cứu Tài sản Kỹ thuật số, cho biết trong một báo cáo nghiên cứu.
IREN dẫn đầu nhóm với khoảng trống tài trợ 21,1 tỷ USD, tiếp theo là Riot Platforms với 7,2 tỷ USD và HIVE Digital với 4,6 tỷ USD, theo Miner Weekly. Nhu cầu vốn dài hạn của toàn ngành tiến gần tới 221 tỷ USD. Các công ty đã ký hợp đồng cho thuê AI — bao gồm Cipher Mining, Hut 8 và TeraWulf — được định giá ở mức trên 10 lần tỷ suất năng lượng đã được kích hoạt (gross energized power), trong khi Marathon Digital và CleanSpark, gắn liền với khai thác Bitcoin, chỉ giao dịch ở mức hai đến sáu lần chỉ số đó.
Nhu cầu vốn xuất hiện trong bối cảnh kinh tế khai thác đang xấu đi. Hashprice giảm xuống còn khoảng 28 USD mỗi petahash mỗi giây trong quý đầu tiên, giảm từ mức khoảng 35 USD trong quý IV/2025 — điều mà TheEnergyMag gọi là môi trường biên lợi nhuận khắc nghiệt nhất từ trước đến nay đối với các công ty khai thác đại chúng. Ở những mức đó, có tới 20% công ty khai thác hoạt động thua lỗ, CoinShares ước tính.
Phân tích của VanEck vạch ra một ranh giới rõ rệt giữa các công ty khai thác đã có hợp đồng thuê mặt bằng thực tế và những công ty vẫn chỉ đang bán câu chuyện. Các công ty có công suất đã ký hợp đồng và được kích hoạt đang được đền đáp, trong khi các dự án trong giai đoạn phát triển (pipeline projects) bị chiết khấu, các nhà phân tích cho biết. Khoảng cách này dự kiến sẽ còn mở rộng trước khi được cải thiện, khi các hoạt động xây dựng quy mô lớn bắt đầu vào năm 2027 và 2028.
Khả năng tài trợ rất khác nhau. HIVE đang chịu áp lực cấp tính nhất so với vốn hóa thị trường, do tham vọng AI Gigafactory nhằm mục tiêu hơn 100.000 GPU. IREN và KEEL chịu gánh nặng lớn tiếp theo. Các công ty có kho dự trữ Bitcoin — MARA với 35.303 BTC, CLSK với 13.561 BTC và HUT với 13.696 BTC — có thể huy động tài sản nắm giữ để tài trợ xây dựng. IREN, không có kho dự trữ BTC, phải đối mặt với pha loãng vốn cổ phần hoặc nợ.
VanEck thách thức quan điểm cho rằng các công ty khai thác biến động đồng pha với Bitcoin. Trong khi hệ số tương quan lợi nhuận trung bình hàng ngày của nhóm với BTC ở mức khoảng 0,55 từ đầu năm đến nay và hệ số beta một năm trung bình ở mức xấp xỉ 1,05, chỉ có MARA (giá trị nhạy cảm với BTC tương đương khoảng 98% vốn hóa thị trường), CLSK (khoảng 53%) và RIOT (khoảng 23%) mới có mức độ tiếp xúc đáng kể trên bảng cân đối kế toán. CORZ, WULF, APLD và IREN đã thực sự tách rời. Việc Bitcoin giảm xuống 50.000 USD sẽ xóa sổ khoảng 45% giá trị vốn cổ phần của MARA và gần 50% của HIVE, trong khi chỉ làm giảm 4% giá trị của HUT.
VanEck kỳ vọng các định giá cuối cùng sẽ dịch chuyển theo hướng tỷ lệ bàn giao (delivery ratios) và các mô hình dòng tiền chiết khấu, tại thời điểm đó các công ty này sẽ giống các quỹ tín thác đầu tư bất động sản (REIT) trung tâm dữ liệu hơn là các công ty khai thác. Công ty nhìn thấy tiềm năng tái định giá lớn nhất ở những cái tên có khoảng cách rộng nhất giữa tham vọng và định giá — HIVE, KEEL, IREN và Bitdeer — đồng thời thừa nhận những công ty này mang rủi ro thực thi cao nhất.
Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.