EIB cam kết 3 tỷ euro cho Airbus để đối đầu với đối thủ Mỹ và Trung Quốc

Khoản cam kết 3 tỷ euro giúp Airbus có nguồn tài chính được nhà nước hậu thuẫn để cạnh tranh với Boeing và COMAC.

Ngân hàng Đầu tư Châu Âu (EIB) đã cam kết 3 tỷ euro (3,42 tỷ USD) cho Airbus, hãng sản xuất máy bay cho biết, khi châu Âu triển khai nguồn tài chính thể chế để đối đầu với sự cạnh tranh công nghiệp từ Mỹ và Trung Quốc.

Khoản tài trợ này nhằm tăng cường nền tảng công nghiệp châu Âu trước sự cạnh tranh toàn cầu, EIB cho biết. Khoản vay hỗ trợ phát triển công nghệ tại Airbus, công ty hàng không vũ trụ lớn nhất châu Âu với hơn 130.000 nhân viên trên khắp lục địa.

Cam kết này được đưa ra khi Airbus cạnh tranh với Boeing – hãng được hưởng lợi từ các hợp đồng quốc phòng Mỹ và tài trợ xuất khẩu thông qua Ngân hàng Xuất nhập khẩu Mỹ, và COMAC – hãng sản xuất máy bay được nhà nước Trung Quốc hậu thuẫn đang tìm kiếm chứng nhận quốc tế cho dòng máy bay thân hẹp C919. Nguồn tài chính từ EIB cung cấp cho Airbus nguồn vốn dài hạn cho nghiên cứu và sản xuất mà các ngân hàng thương mại có thể miễn cưỡng cấp do chu kỳ phát triển kéo dài nhiều năm và chi phí ban đầu cao của ngành.

Khoản vay phản ánh nỗ lực rộng lớn hơn của châu Âu nhằm bảo vệ các ngành công nghiệp chiến lược khi Mỹ và Trung Quốc triển khai trợ cấp công nghiệp trên quy mô lớn. Đối với Airbus, khoản tài trợ này làm giảm sự phụ thuộc vào thị trường nợ thương mại cho các chương trình máy bay thế hệ tiếp theo, bao gồm A321XLR tầm xa thân hẹp và các khái niệm sử dụng năng lượng hydro dự kiến ra mắt vào những năm 2030.

EIB, cơ quan cho vay của Liên minh Châu Âu, đã tăng cường tập trung vào các lĩnh vực chiến lược kể từ khi cuộc xâm lược Ukraine của Nga làm thay đổi các ưu tiên quốc phòng và công nghiệp của châu Âu. Cam kết với Airbus là một trong những khoản tài trợ doanh nghiệp đơn lẻ lớn nhất của EIB và cho thấy ngân hàng sẵn sàng hỗ trợ trực tiếp các nhà vô địch công nghiệp thay vì thông qua các khoản vay dự án nhỏ hơn. Tổng dư nợ cho vay của EIB đạt 75 tỷ euro vào năm 2025, với tỷ trọng ngày càng tăng dành cho công nghệ và chủ quyền công nghiệp.

Khoản 3 tỷ euro chiếm một phần đáng kể trong chi tiêu nghiên cứu và phát triển hàng năm của Airbus, vốn đạt trung bình hơn 3 tỷ euro trong những năm gần đây khi công ty phát triển máy bay và công nghệ động cơ mới. Hãng sản xuất máy bay đã đầu tư vào A321XLR, dòng máy bay đi vào hoạt động năm 2025, và đang phát triển công nghệ động cơ đốt trong sử dụng hydro cho các máy bay trong tương lai. Airbus cho biết họ đặt mục tiêu đưa máy bay thương mại chạy bằng hydro ra thị trường vào năm 2035.

Khoản vay doanh nghiệp kỷ lục trước đây của EIB là khoản tài trợ 2 tỷ euro cho một dự án cơ sở hạ tầng năng lượng châu Âu vào năm 2023. Cam kết với Airbus vượt qua con số đó 50%, phản ánh sự tập trung cao độ của ngân hàng vào năng lực cạnh tranh công nghiệp. Lần gần đây nhất EIB thực hiện một khoản tài trợ hàng không vũ trụ lớn là vào năm 2020, khi ngân hàng cung cấp 500 triệu euro cho Airbus để nghiên cứu trong thời kỳ suy thoái do đại dịch.

Chính sách Công nghiệp trong Kỷ nguyên Cạnh tranh

Đạo luật Giảm lạm phát (IRA) và Đạo luật CHIPS của Mỹ đã đưa hàng trăm tỷ USD vào sản xuất trong nước, trong khi chiến lược Made in China 2025 của Trung Quốc nhắm vào hàng không vũ trụ, chất bán dẫn và năng lượng sạch như các lĩnh vực ưu tiên. Khoản vay 3 tỷ euro của EIB cho Airbus phản ánh xu hướng này, sử dụng vốn công để bảo vệ năng lực cạnh tranh của châu Âu trong một ngành mà quy mô và chi tiêu R&D quyết định vị thế thị trường.

Các nhà hoạch định chính sách châu Âu ngày càng lên tiếng mạnh mẽ về sự cần thiết của một chiến lược công nghiệp phối hợp. Hoạt động cho vay của EIB đối với các lĩnh vực chiến lược đã mở rộng kể từ năm 2024, với việc ngân hàng cam kết nhiều vốn hơn cho quốc phòng, hàng không vũ trụ và cơ sở hạ tầng số. Khoản vay cho Airbus là ví dụ rõ ràng nhất của sự thay đổi này và có thể tạo tiền lệ cho các khoản tài trợ doanh nghiệp quy mô lớn trong tương lai ở các ngành công nghiệp chiến lược khác.

Động lực Cạnh tranh

Airbus nắm giữ khoảng 55% thị phần máy bay thương mại thân rộng tính theo số lượng bàn giao trong những năm gần đây, dẫn trước Boeing. COMAC vẫn chưa đạt được chứng nhận từ các cơ quan quản lý phương Tây cho C919, hạn chế phạm vi quốc tế của hãng ngoài Trung Quốc và một số thị trường đang phát triển. Nguồn tài chính từ EIB đảm bảo Airbus có thể duy trì tốc độ đầu tư công nghệ bất kể biến động chu kỳ thương mại.

Boeing đã ổn định sản xuất sau các vấn đề kiểm soát chất lượng và gián đoạn lao động làm chậm quá trình bàn giao máy bay trong năm 2024 và 2025. Nhà sản xuất máy bay Mỹ được hưởng lợi từ mảng kinh doanh quốc phòng lớn mang lại sự ổn định doanh thu trong thời kỳ suy thoái thương mại, cũng như nguồn tài trợ xuất khẩu từ Ngân hàng Xuất nhập khẩu Mỹ. Trong khi đó, COMAC đã bàn giao hơn 30 máy bay C919 cho các hãng hàng không Trung Quốc và đang phát triển dòng máy bay thân rộng C929 lớn hơn, nhắm đến thị trường quốc tế vào đầu những năm 2030.

Cam kết của EIB làm thay đổi động lực tài trợ cạnh tranh. Airbus hiện có quyền tiếp cận nguồn vốn chi phí thấp, thời hạn dài từ tổ chức cho vay chính thức của châu Âu, sánh ngang với nguồn tài chính được nhà nước hậu thuẫn dành cho các đối thủ Mỹ và Trung Quốc. Các điều khoản cụ thể của khoản vay, bao gồm lãi suất và thời gian đáo hạn, không được tiết lộ.

Đối với các nhà đầu tư, sự hậu thuẫn của EIB làm giảm rủi ro tài chính của Airbus trong việc theo đuổi các chương trình máy bay thế hệ tiếp theo. Cổ phiếu của công ty được giao dịch trên sàn Euronext Paris và là thành phần của chỉ số Euro Stoxx 50. Ngành hàng không vũ trụ đã trở thành trọng tâm của chính sách công nghiệp châu Âu khi các chính phủ tìm cách bảo tồn việc làm sản xuất giá trị cao và năng lực công nghệ.

Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.