Thủ tướng Nhật Bản Takaichi cam kết bảo vệ đồng yen khi USD/JPY lại tiến gần 160

Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi hôm thứ Sáu cho biết chính phủ sẽ bảo vệ uy tín của đồng yen bằng cách tăng cường nền kinh tế, khi đồng tiền này trượt trở lại gần mốc 160 so với đồng đô la bất chấp chiến dịch can thiệp kỷ lục 73 tỷ USD.

"Chính sách quản lý kinh tế và tài khóa mà tôi theo đuổi không nhằm định hướng tỷ giá hối đoái," bà Takaichi phát biểu trước quốc hội. Bà cho biết các chính sách nhằm tăng đầu tư trong nước, củng cố chuỗi cung ứng và thúc đẩy tiềm năng tăng trưởng sẽ "giúp duy trì lòng tin vào đồng yen." Bộ trưởng Tài chính Satsuki Katayama xác nhận riêng rằng chính phủ sẵn sàng có "hành động thích hợp" trên thị trường ngoại hối, nhấn mạnh sự phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng Mỹ.

Đồng đô la mua 159,97 yen vào thứ Sáu, trong tầm bắn của ngưỡng 160 vốn được nhiều người coi là yếu tố kích hoạt can thiệp sâu hơn. Nhật Bản đã chi hơn 73 tỷ USD để hỗ trợ đồng tiền từ ngày 28/4 đến ngày 27/5 — lần can thiệp đầu tiên kể từ năm 2024 — khi các quan chức lo ngại về lạm phát do nhập khẩu trong lĩnh vực thực phẩm và năng lượng. Chi tiêu can thiệp vượt quá 62 tỷ USD được triển khai trong chiến dịch từ tháng 10 đến tháng 12 năm 2022, khiến đây trở thành đợt can thiệp lớn nhất từ trước đến nay của Nhật Bản tính theo đồng đô la.

Sự yếu kém dai dẳng thúc đẩy kỳ vọng về việc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) tăng lãi suất, nhưng chênh lệch lãi suất và sức mạnh của đồng đô la vẫn tiếp tục lấn át các nỗ lực chính thức. "Điều đó cho chúng ta thấy rằng mặc dù rủi ro thắt chặt của BOJ đang gia tăng, chênh lệch lãi suất và sức mạnh của đồng đô la vẫn là những yếu tố đối trọng mạnh mẽ," Patrick Munnelly, nhà phân tích thị trường tại Tickmill Group, cho biết. "Rủi ro can thiệp vẫn chưa biến mất."

Lợi nhuận can thiệp ngày càng giảm dần

Đợt can thiệp mới nhất của Nhật Bản vào thị trường tiền tệ đã thất bại trong việc thiết lập một mức sàn bền vững cho đồng yen. Lần can thiệp trước đó vào năm 2022 đã mang lại khoảng sáu tháng ổn định tương đối trên mốc 145 trước khi áp lực mới xuất hiện. Lần này, đồng yen đã yếu trở lại mức can thiệp chỉ trong vòng vài tuần, phản ánh sự thay đổi cơ cấu trong vị thế đối ngoại của Nhật Bản. Thặng dư tài khoản vãng lai của nước này đã thu hẹp khi chi phí nhập khẩu năng lượng tăng vọt do căng thẳng ở Trung Đông, làm giảm nhu cầu tự nhiên đối với đồng yen vốn trước đây đã hạn chế sự mất giá. Trong khi đó, lãi suất chính sách của BOJ ở mức 0,5% vẫn thấp hơn nhiều so với biên độ 4,25-4,50% của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), khiến giao dịch carry trade vẫn nghiêng hẳn về vị thế mua đô la. Chênh lệch lãi suất gần 400 điểm cơ bản có nghĩa là ngay cả việc BOJ tăng 25 điểm cơ bản cũng khó thu hẹp khoảng cách.

Bán trái phiếu kho bạc tạo ra vòng xoáy phản hồi

Để tài trợ cho hoạt động can thiệp, Nhật Bản đã bán trái phiếu kho bạc Mỹ, làm gia tăng làn sóng thanh lý tài sản bằng đồng đô la trên toàn cầu. Theo các báo cáo thị trường, Nhật Bản đã bán khoảng 76 tỷ USD trái phiếu kho bạc kể từ đầu năm 2026, đưa lượng nắm giữ xuống còn 1.190 tỷ USD. Việc bán ra đã góp phần tạo áp lực tăng lên lợi suất trái phiếu Mỹ, với lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm ở mức 4,55% và trái phiếu kỳ hạn 30 năm ở mức 5,09%. Động thái này tạo ra một vòng lặp tự củng cố: đồng yen yếu buộc phải can thiệp, can thiệp đòi hỏi phải bán trái phiếu kho bạc, bán trái phiếu kho bạc đẩy lợi suất Mỹ lên cao, điều này làm gia tăng chênh lệch lãi suất và tiếp tục làm đồng yen yếu đi. Lần cuối cùng Nhật Bản đối mặt với tình thế tương tự là vào cuối năm 2022, khi Bộ Tài chính can thiệp ở mức 151,94 và đồng yen cuối cùng đã mạnh lên mức 127 vào đầu năm 2023 — một sự phục hồi đòi hỏi BOJ phải nới rộng biên độ kiểm soát đường cong lợi suất và Fed phải ra tín hiệu tạm dừng.

Chất xúc tác tiếp theo cho hướng đi của đồng yen là cuộc họp chính sách của BOJ vào cuối tháng này. Theo hoán đổi chỉ qua đêm, thị trường đang định giá khoảng 40% khả năng tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản. Một đợt tăng lãi suất sẽ thu hẹp chênh lệch lãi suất ở mức khiêm tốn nhưng cần phải đi kèm với định hướng chính sách diều hâu để thay đổi đáng kể cách tính toán carry trade. Nếu không có điều đó, ngưỡng 160 vẫn dễ bị tổn thương và một đợt can thiệp khác — có thể lớn hơn 73 tỷ USD đã chi — có thể là công cụ duy nhất còn lại. Bối cảnh địa chính trị rộng lớn hơn, bao gồm căng thẳng đang diễn ra ở Trung Đông đã đẩy giá dầu lên cao và củng cố sức hấp dẫn của đồng đô la như một kênh trú ẩn an toàn, tạo thêm một lớp thách thức cho các nhà hoạch định chính sách Nhật Bản.

Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.