Thị trường nín thở chờ đợi cuộc hội đàm Trump-Tập định đoạt xung đột Iran

Thị trường toàn cầu đang đứng trước bờ vực khi Tổng thống Donald Trump gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh, với kết quả có thể quyết định liệu cuộc xung đột mong manh kéo dài 75 ngày với Iran có leo thang thành một cuộc chiến rộng lớn hơn, có thể khiến giá năng lượng tăng vọt và làm chao đảo thị trường chứng khoán. Các cuộc hội đàm được coi là một điểm uốn quan trọng sau khi lệnh ngừng bắn kéo một tháng đã bị thử thách bởi các sự cố hải quân liên tục.

"Lực lượng của chúng tôi đang ở mức độ sẵn sàng toàn diện cao để đối đầu với bất kỳ hành động nào của kẻ thù hung hãn, kẻ thù Mỹ và Do Thái, ở bất cứ đâu và vào bất cứ lúc nào," Chuẩn tướng Hassan Hassanzadeh, một chỉ huy của Quân đoàn Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, cho biết sau các cuộc tập trận quân sự gần đây, theo truyền thông nhà nước Iran.

Nguy cơ tái diễn một cuộc xung đột quy mô toàn diện đã lan rộng khắp nền kinh tế toàn cầu. Dự trữ dầu toàn cầu đã giảm kỷ lục 129 triệu thùng vào tháng 3 và thêm 117 triệu thùng vào tháng 4, khiến Cơ quan Năng lượng Quốc tế cảnh báo về "những đợt tăng giá trong tương lai". Tại Mỹ, Chỉ số Giá Sản xuất đã tăng 6,0% trong 12 tháng tính đến hết tháng 4—mức cao nhất kể từ tháng 12 năm 2022—do giá xăng tăng 15,6% hàng tháng.

Điều quan trọng tại hội nghị thượng đỉnh Bắc Kinh là liệu Trung Quốc, khách hàng mua dầu lớn nhất của Iran, có thực hiện đòn bẩy đáng kể của mình để đưa Tehran đi đến một giải pháp ngoại giao hay sẽ đứng ngoài cuộc, có thể tạo cớ cho Washington thực hiện thêm hành động quân sự. Sự đổ vỡ trong đàm phán có thể dẫn đến việc quay trở lại xung đột công khai, đe dọa tuyến đường đi của một phần năm lượng tiêu thụ dầu hàng ngày của thế giới qua eo biển Hormuz và gây nguy cơ xáo trộn đáng kể trên thị trường tài chính.

Câu chuyện của Nhà Trắng so với Thực tế Tình báo

Chính quyền Trump đã công khai xây dựng hình ảnh về một quân đội Iran bị tê liệt, một câu chuyện trái ngược hoàn toàn với các đánh giá tình báo mật. Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth tuyên bố vào ngày 8 tháng 4 rằng chiến dịch Mỹ-Israel đã "tiêu diệt quân đội Iran", một quan điểm được Tổng thống Trump hưởng ứng khi ông nói rằng Iran "không còn gì về mặt quân sự". Ông Trump gần đây đã gọi các báo cáo truyền thông trái ngược là "sự phản bội ảo".

Tuy nhiên, tình báo Mỹ từ đầu tháng 5 cho thấy Iran vẫn giữ khoảng 70% kho tên lửa trước chiến tranh và đã khôi phục quyền tiếp cận hoạt động tại 30 trong số 33 địa điểm tên lửa dọc theo eo biển Hormuz quan trọng. Các đánh giá cũng chỉ ra rằng khoảng 90% các cơ sở tên lửa ngầm của Iran hiện đã "hoạt động một phần hoặc toàn bộ". Sự kiên cường này một phần bắt nguồn từ lựa chọn chiến thuật của Mỹ là phong tỏa nhiều cơ sở kiên cố thay vì phá hủy chúng, một quyết định được đưa ra nhằm bảo tồn kho đạn dược xuyên phá hầm ngầm hạn chế.

Hậu quả Kinh tế và Bế tắc Ngoại giao

Hậu quả kinh tế của cuộc xung đột đang gia tăng. Ủy viên năng lượng của Liên minh Châu Âu đã cảnh báo về tình trạng thiếu hụt nhiên liệu phản lực tiềm tàng trong dài hạn, và giá tiêu dùng của Mỹ đang tăng tốc, với lạm phát hàng năm chạm mức 3,8% vào tháng 4. Cuộc chiến đã tiêu tốn của người đóng thuế Mỹ ước tính khoảng 29 tỷ USD, theo Lầu Năm Góc.

Bất chấp áp lực kinh tế, các nỗ lực ngoại giao vẫn bế tắc. Iran được báo cáo đã từ chối đề xuất hòa bình của Mỹ như một "yêu cầu đầu hàng" và đưa ra năm điều kiện tiên quyết cho các cuộc hội đàm, bao gồm việc dỡ bỏ mọi lệnh trừng phạt và bồi thường thiệt hại chiến tranh—những điều khoản mà chính quyền Trump rất khó có thể chấp nhận. Khi ông Trump đến Bắc Kinh, ông đã hạ thấp nhu cầu về sự giúp đỡ của Trung Quốc, nói với các phóng viên: "Chúng tôi kiểm soát rất tốt Iran." Tuy nhiên, chính quyền của ông cũng đã trừng phạt các công ty Trung Quốc vì hỗ trợ Iran, làm nổi bật tính chất phức tạp và mâu thuẫn trong cách tiếp cận của Mỹ. Kết quả của hội nghị thượng đỉnh sẽ tiết lộ liệu con đường ngoại giao có còn hay không, hay các thị trường phải chuẩn bị cho một đợt xung đột khác.

Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.