Những điểm chính:
Cổ phiếu Nvidia chỉ tăng 12% trong năm nay, thua xa mức tăng 80% của Chỉ số Bán dẫn PHLX trong quý II, khi các nhà đầu tư đặt câu hỏi liệu mô hình chia sẻ doanh thu mới của công ty có thể duy trì tăng trưởng vượt ra ngoài mảng kinh doanh chip AI thống trị hay không.
"Phương pháp chia sẻ doanh thu cho phép Nvidia nắm bắt giá trị từ toàn bộ hệ sinh thái AI, không chỉ phần silicon," Stacy Rasgon, chuyên viên phân tích cấp cao tại Bernstein, nhận định. "Nhưng thị trường muốn thấy những con số cụ thể, không chỉ là một chiến lược."
Kế hoạch của Nvidia, được công bố ngày 2 tháng 7, cho phép các nhà cung cấp dịch vụ đám mây và khách hàng doanh nghiệp trả phí định kỳ dựa trên doanh thu mà chip của Nvidia tạo ra trong trung tâm dữ liệu của họ, thay vì mua phần cứng một lần. Mô hình này tương tự cách các công ty phần mềm chuyển từ bản quyền sang đăng ký, nhưng áp dụng cho phần cứng vật lý — lần đầu tiên trong ngành công nghiệp bán dẫn. Nvidia không tiết lộ tỷ lệ chia sẻ doanh thu cũng như khách hàng nào đã ký kết.
Thông báo được đưa ra khi Nvidia đối mặt với áp lực cạnh tranh ngày càng gia tăng. Trainium 3 của Amazon, được sản xuất trên tiến trình 3nm của TSMC, và các nỗ lực phát triển chip nội bộ của Meta đe dọa làm xói mòn thị phần ước tính 80% của Nvidia trong thị trường tăng tốc AI. Trong khi đó, các hyperscaler bao gồm Amazon, Microsoft và Alphabet được dự báo sẽ chi hơn 650 tỷ USD cho hạ tầng AI trong năm nay, theo Nomura, nhưng phần lớn khoản chi tiêu này đang đa dạng hóa khỏi các bộ xử lý H100 và B200 của Nvidia.
Tại sao thị trường chưa mặn mà
Doanh thu trung tâm dữ liệu của Nvidia đạt 47,5 tỷ USD trong năm tài chính gần nhất, nhưng tăng trưởng đang chậm lại từ mức ba chữ số của năm 2024 và 2025. Mô hình chia sẻ doanh thu có thể làm dịu chu kỳ bùng nổ và suy thoái của việc mua sắm phần cứng — các nhà cung cấp dịch vụ đám mây thường mua chip theo lô lớn, sau đó tạm dừng — nhưng nó cũng chuyển việc ghi nhận doanh thu từ trả trước sang định kỳ, điều này có thể gây áp lực lên doanh thu báo cáo trong ngắn hạn.
Chỉ số Bán dẫn PHLX đã tăng vọt hơn 80% trong quý II, giai đoạn ba tháng mạnh nhất kể từ năm 2020, được thúc đẩy bởi chi tiêu cho hạ tầng AI. Nvidia, thành phần lớn nhất của chỉ số theo vốn hóa thị trường, lại là cổ phiếu tụt hậu. Quỹ ETF VanEck Fabless Semiconductor (SMHX), nắm giữ Nvidia ở vị trí hàng đầu với 19,06% tài sản, đã đạt lợi nhuận khoảng 68% từ đầu năm đến nay — vượt xa lợi nhuận của riêng cổ phiếu Nvidia.
Các chuyên viên phân tích của Nomura do Aaron Jeng dẫn đầu đã công bố một báo cáo chuyên sâu dài 119 trang về ngành bán dẫn trong tuần này, cho rằng đà tăng của cổ phiếu ngành chip vẫn còn tiếp diễn. Họ chỉ ra các điểm nghẽn bị bỏ qua trong đóng gói chip-on-wafer-on-substrate, có thể hạn chế nguồn cung đến năm 2027, và lưu ý rằng các hyperscaler "không thể ngừng chi tiêu" khi chi phí chip nhớ tăng và việc xây dựng trung tâm dữ liệu tăng tốc.
Điều gì đang bị đe dọa cho nhà đầu tư
Nvidia đang giao dịch ở mức khoảng 35 lần thu nhập dự phóng, cao hơn mức bội số 22 lần của toàn ngành bán dẫn. Mô hình chia sẻ doanh thu, nếu được áp dụng rộng rãi, có thể biện minh cho mức định giá cao này bằng cách chuyển đổi Nvidia từ một nhà cung cấp phần cứng theo chu kỳ thành một nền tảng doanh thu định kỳ — nhưng chỉ khi khách hàng đồng ý với các điều khoản.
Rủi ro là các hyperscaler đang tự xây dựng chip riêng — Amazon với Trainium, Google với TPU, Meta với các thiết kế nội bộ — có ít lý do để ký kết các thỏa thuận chia sẻ doanh thu dài hạn với Nvidia. Nếu việc áp dụng chỉ giới hạn ở các nhà cung cấp dịch vụ đám mây nhỏ hơn và khách hàng doanh nghiệp, tác động tài chính có thể không đáng kể so với vốn hóa thị trường 3,2 nghìn tỷ USD của Nvidia.
"Các nhà đầu tư dường như đang trải qua sự mệt mỏi với AI," chiến lược gia thị trường kỳ cựu Ed Yardeni viết trong một báo cáo gần đây. "Họ đang đặt câu hỏi liệu khoản chi tiêu khổng lồ của các hyperscaler cho hạ tầng AI có bao giờ mang lại lợi nhuận hay không." Đối với Nvidia, kế hoạch chia sẻ doanh thu là nỗ lực để trả lời câu hỏi đó — nhưng việc cổ phiếu tiếp tục hoạt động kém hiệu quả cho thấy thị trường đang chờ đợi bằng chứng.
Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.
