Những điểm chính:
10 cổ phiếu lớn nhất của S&P 500 hiện chiếm gần 40% tổng vốn hóa thị trường của chỉ số, mức tập trung chưa từng thấy kể từ thời kỳ dotcom, khiến UBS phải khuyến nghị tái cân bằng danh mục.
Theo dữ liệu thị trường, 10 cổ phiếu công nghệ hàng đầu của Mỹ chiếm gần 40% tổng giá trị thị trường của S&P 500, đánh dấu mức tập trung cao nhất kể từ bong bóng công nghệ cuối thập niên 1990 và vượt xa mức 25% ghi nhận trong thời kỳ sụp đổ dotcom. S&P 500 đóng cửa ở 7.420,12 điểm, trong khi quỹ ETF Vanguard S&P 500 (SPY) ở mức 740,96 USD.
"Mức độ tập trung chỉ số hiện tại tiềm ẩn rủi ro khiến nhiều danh mục đầu tư không được đa dạng hóa đầy đủ," ông Mark Haefele, giám đốc đầu tư tại UBS Global Wealth Management, nhận định trong một báo cáo kêu gọi khách hàng tái cân bằng. "Nhà đầu tư nên cân nhắc giảm tỷ trọng quá mức ở cổ phiếu công nghệ vốn hóa lớn và xoay vòng sang các lĩnh vực bị định giá thấp."
Sự tập trung này hoàn toàn do trí tuệ nhân tạo (AI) định hình lại động lực thị trường cổ phiếu. Nhóm 10 cổ phiếu hàng đầu — bao gồm Apple, Microsoft, Nvidia, Alphabet, Amazon và Meta Platforms — đã hấp thụ phần lớn dòng vốn liên quan đến AI, đẩy tỷ trọng tập thể của họ lên mức vượt cả đỉnh dotcom. S&P 500 đang giao dịch ở mức 32 lần thu nhập trượt, trong khi tỷ lệ giá trên thu nhập điều chỉnh theo chu kỳ Shiller đứng trên 41, theo dữ liệu từ Robert Shiller của Đại học Yale.
Rủi ro đối với nhà đầu tư thụ động mang tính cấu trúc. Với 40% chỉ số tập trung vào 10 cái tên, một đợt điều chỉnh ở bất kỳ cổ phiếu công nghệ vốn hóa lớn nào — hoặc tình trạng xoay vòng rút khỏi các cổ phiếu hưởng lợi từ AI trên toàn ngành — sẽ kéo giảm lợi nhuận thị trường chung một cách không tương xứng. Khuyến nghị của UBS hướng đến việc chuyển dịch sang các lĩnh vực thiên về giá trị bao gồm tài chính, năng lượng và y tế, những lĩnh vực hiện chỉ chiếm chưa đến 25% tỷ trọng của S&P 500 mặc dù đại diện cho một phần lớn hơn nhiều trong tổng sản lượng kinh tế của Mỹ.
Tại sao mức độ tập trung hiện tại lại quan trọng hơn năm 2000
Bong bóng dotcom chứng kiến 10 cổ phiếu hàng đầu đạt khoảng 25% tỷ trọng S&P 500 trước khi chỉ số này mất 49% từ đỉnh tháng 3/2000 xuống đáy tháng 10/2002. Mức tập trung 40% hiện nay cao gần gấp đôi, mặc dù các công ty cơ bản thường có lợi nhuận cao hơn. Nhóm Magnificent Seven đã tạo ra tổng thu nhập ròng hơn 400 tỷ USD trong bốn quý vừa qua, so với mức thu nhập âm của nhiều công ty dẫn đầu thời dotcom.
Tuy nhiên, khoảng cách định giá giữa 10 cổ phiếu hàng đầu và phần còn lại của chỉ số đang ở mức cực đoan. Cổ phiếu S&P 500 trung vị giao dịch ở mức khoảng 18 lần thu nhập dự phóng, trong khi 10 cổ phiếu hàng đầu giao dịch ở mức trung bình trên 35 lần, theo dữ liệu Bloomberg. Sự phân kỳ này trong lịch sử thường thu hẹp thông qua việc nhóm 10 cổ phiếu hàng đầu bị định giá lại thấp hơn hoặc thị trường rộng hơn bắt kịp — và UBS kỳ vọng vào kịch bản thứ hai.
Tác động xuyên suốt các tài sản
Rủi ro tập trung không chỉ giới hạn ở thị trường cổ phiếu. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đã tăng 15 điểm cơ bản trong tuần này lên 4,38%, phản ánh lo ngại ngày càng tăng rằng một đợt điều chỉnh do cổ phiếu công nghệ dẫn đầu có thể lan sang thị trường tín dụng nếu dòng vốn đầu tư thụ động đảo chiều. Chỉ số đồng đô la Mỹ (DXY) duy trì gần mốc 104,5, trong khi vàng giao dịch ở mức 2.340 USD/ounce, được hỗ trợ bởi nhu cầu phòng ngừa rủi ro tập trung cổ phiếu.
Điều gì tiếp theo
UBS khuyến nghị tái cân bằng theo từng giai đoạn trong vòng hai đến ba tháng tới, nhằm mục tiêu giảm tỷ trọng tiếp xúc với cổ phiếu công nghệ vốn hóa lớn từ 5 đến 10 điểm phần trăm. Chất xúc tác lớn tiếp theo cho việc xoay vòng có thể đến vào tháng 7, khi báo cáo thu nhập quý II bắt đầu, mang đến bài kiểm tra xem liệu tăng trưởng doanh thu từ AI có biện minh cho mức định giá hiện tại hay không. Nếu thu nhập gây thất vọng, việc tái cân bằng có thể tăng tốc — và vấn đề tập trung 40% của S&P 500 sẽ tự giải quyết, dù không phải không gây đau đớn.
Bài viết này chỉ mang tính chất tham khảo và không cấu thành lời khuyên đầu tư.
