Key Takeaways:
Đề xuất của Eli Ben-Sasson nhằm thay thế nguồn cung cố định 21 triệu Bitcoin bằng tỷ lệ phát hành hàng năm 4% đã làm sống lại một cuộc tranh luận tưởng chừng đã lắng xuống về chính sách tiền tệ và ngân sách bảo mật dài hạn của mạng lưới.
Giám đốc điều hành StarkWare, Eli Ben-Sasson, đã đề xuất thay thế mức trần cung 21 triệu Bitcoin bằng tỷ lệ lạm phát hàng năm 4%, lập luận rằng các khóa riêng tư bị mất sẽ làm giảm vĩnh viễn nguồn cung có thể sử dụng theo thời gian.
"Giới hạn nguồn cung Bitcoin ở mức 21 triệu là vô nghĩa bởi vì theo thời gian, các khóa sẽ bị mất — khi thời gian tiến đến vô hạn, tất cả các khóa sẽ bị mất," Ben-Sasson cho biết trong một bài đăng trên X vào ngày 7 tháng 7. Ông là đồng sáng lập kiêm CEO của StarkWare, công ty đứng sau mạng layer-2 Starknet.
Khoảng 20,05 triệu BTC đã được khai thác, chỉ còn lại chưa đến 1 triệu coin sẽ được phát hành từ nay đến khoảng năm 2140, khi phần thưởng khối về 0. Ước tính từ ngành của Ledger và River Financial cho thấy 3 triệu đến 4 triệu BTC đã bị mất vĩnh viễn do cụm từ hạt giống bị quên, phần cứng bị phá hủy và người dùng đã qua đời, đưa nguồn cung lưu thông hiệu dụng xuống còn 16 triệu đến 17 triệu BTC.
Đề xuất này nhắm vào một vấn đề ngân sách bảo mật đang cận kề: sau đợt halving cuối cùng vào khoảng năm 2140, doanh thu của thợ đào phải đến hoàn toàn từ phí giao dịch, và các nhà nghiên cứu đã đặt câu hỏệu liệu chỉ riêng phí có đủ để duy trì hashrate bảo vệ mạng lưới hay không. Giải pháp thay thế của Ben-Sasson — tỷ lệ phát hành hàng năm tối đa 4% gắn với tăng trưởng dân số toàn cầu về mặt khái niệm — sẽ cung cấp cho thợ đào một khoản trợ cấp liên tục có thể dự đoán được, đồng thời bù đắp cho sự hao hụt tự nhiên của số coin bị mất.
Vấn Đề Coin Bị Mất
Cơ sở toán học đằng sau lập luận của Ben-Sasson là có thể đo lường được. Với hơn 95% tổng nguồn cung Bitcoin đã được phát hành, tỷ lệ mất coin vĩnh viễn — ước tính khoảng 15-20% tổng số BTC đã khai thác — sẽ cộng dồn theo thời gian. Mỗi khóa riêng tư bị mất làm giảm nguồn cung hiệu dụng, tạo ra thứ mà Ben-Sasson mô tả là lực cản giảm phát dài hạn mà mức trần cứng hiện tại không tính đến.
Lịch trình cung của Bitcoin cắt giảm một nửa phần thưởng khối khoảng bốn năm một lần. Khoản trợ cấp hiện tại là 3,125 BTC mỗi khối, được thiết lập sau đợt halving tháng 4 năm 2024, sẽ giảm xuống còn khoảng 1,5625 BTC tại đợt halving tiếp theo dự kiến vào khoảng tháng 4 năm 2028. Satoshi cuối cùng dự kiến sẽ được khai thác vào khoảng năm 2140.
Tại Sao Sự Phản Đối Lại Quan Trọng
Phản ứng từ cộng đồng Bitcoin rất nhanh chóng và phần lớn mang tính tiêu cực. Nhiều người ủng hộ coi mức trần 21 triệu là hợp đồng xã hội nền tảng của mạng lưới — một tính năng bất khả thương lượng giúp phân biệt Bitcoin với các loại tiền tệ pháp định. Những người chỉ trích đề xuất của Ben-Sasson lưu ý rằng Bitcoin đã có thể chia nhỏ vô hạn đến mức satoshi, nghĩa là các lo ngại về khan hiếm do mất coin được giải quyết ở cấp độ đơn vị thay vì cấp độ nguồn cung.
Bất kỳ thay đổi nào đối với lịch trình phát hành sẽ yêu cầu một hard fork gây tranh cãi, cần có sự đồng thuận của thợ đào, người vận hành node, sàn giao dịch và những người nắm giữ dài hạn mà luận điểm đầu tư của họ phụ thuộc vào mức trần cố định. Thực tế về quản trị này khiến đề xuất của Ben-Sasson khó có thể đạt được sức hút trong ngắn hạn, mặc dù nó đã mở lại một cuộc tranh luận mà giới kỹ thuật Bitcoin đã xoay quanh trong nhiều năm.
Cuộc tranh luận cũng mang một sự mỉa mai lịch sử: Zcash, mạng lưới tập trung vào quyền riêng tư mà Ben-Sasson giúp tạo ra, sử dụng cùng một mức trần cứng 21 triệu dựa trên mô hình Bitcoin. Sự chỉ trích của ông nhắm vào chính khái niệm này hơn là bất kỳ triển khai đơn lẻ nào.
Hàm Ý Đối Với Thị Trường
Hiện tại, đề xuất này khó có thể kích hoạt bất kỳ biến động giá nào ngay lập tức. Chính sách tiền tệ của Bitcoin đã tồn tại qua hơn một thập kỷ tranh luận tương tự mà không có sự sửa đổi. Nhưng thời điểm — với hơn 95% nguồn cung đã được phát hành và cuộc đối thoại về ngân sách bảo mật đang chuyển từ lý thuyết sang thực tiễn — đảm bảo cuộc thảo luận này sẽ tái diễn khi mạng lưới tiến gần đến lịch trình phát hành cuối cùng của mình.
Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.
