Việc Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất rời OPEC đánh dấu sự rạn nứt sâu sắc nhất trong sự đoàn kết của các quốc gia vùng Vịnh trong nhiều thập kỷ, sau khi đề xuất tấn công chung vào Iran bị từ chối.
Quay lại
UAE rời OPEC sau bất đồng với hai đồng minh về cuộc chiến Iran
Việc Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) chính thức rút khỏi OPEC vào ngày 1 tháng 5 thể hiện một sự thay đổi địa chấn trong chính trị năng lượng toàn cầu, bắt nguồn từ một sự sụp đổ ngoại giao được báo cáo với Saudi Arabia liên quan đến phản ứng quân sự thống nhất chống lại Iran, điều đã đẩy giá dầu thô Brent lên mức 109 USD/thùng.
"Đây là một lựa chọn có chủ quyền và chiến lược dựa trên tầm nhìn kinh tế dài hạn của chúng tôi", Bộ trưởng Năng lượng UAE Suhail Al Mazrouei cho biết trên X, đồng thời nói thêm rằng động thái này không bị thúc đẩy bởi các cân nhắc chính trị.
Sự rời đi của một trong những nhà sản xuất lớn nhất OPEC diễn ra trong giai đoạn căng thẳng địa chính trị dữ dội, với giá dầu thô Brent kỳ hạn đã tăng khoảng 74% tính từ đầu năm đến nay. Việc UAE rời đi giải phóng hơn 3 triệu thùng mỗi ngày trong năng lực sản xuất của nước này khỏi các hạn ngạch của tổ chức, trực tiếp thách thức khả năng quản lý nguồn cung của quốc gia dẫn đầu còn lại là Saudi Arabia.
Vấn đề then chốt là hiệu quả của OPEC với tư cách là một nhà sản xuất điều tiết trong các thị trường đầy biến động. Quyết định hành động độc lập của UAE có thể phá vỡ kỷ luật sản xuất, nhưng sự rạn nứt địa chính trị tiềm ẩn cũng đưa ra một mức phí rủi ro đáng kể vào giá dầu, khi các nhà giao dịch đang theo dõi liệu UAE có sử dụng năng lực sản xuất dự phòng của mình để cạnh tranh trực tiếp với các thùng dầu của Saudi hay không.
Kế hoạch chiến tranh bị bác bỏ gây ra khủng hoảng ngoại giao
Mặc dù UAE đã công khai mô tả việc rời đi là một quyết định kinh tế, các báo cáo từ nhiều nguồn tin cho thấy động thái này là đỉnh điểm của một sự rạn nứt ngoại giao nghiêm trọng với các nước láng giềng vùng Vịnh. Vào cuối tháng 2, sau khi Mỹ và Israel bắt đầu các hoạt động quân sự chống lại Iran, Tổng thống UAE Mohamed bin Zayed Al Nahyan được cho là đã hối thúc Saudi Arabia và các thành viên Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC) khác tiến hành một cuộc phản công tập thể, viện dẫn mục đích ban đầu năm 1981 của GCC là chống lại Iran.
Đề xuất đã bị bác bỏ thẳng thừng. Giới lãnh đạo Saudi Arabia được cho là đã nói với UAE rằng: "Đây không phải là cuộc chiến của chúng tôi", và nhấn mạnh chiến lược răn đe và hạ nhiệt căng thẳng. Qatar chuyển sang vai trò trung gian, trong khi các quốc gia khác đi theo sự dẫn dắt của Saudi. Đáp lại, UAE đã tiến hành các cuộc tấn công đơn phương chống lại Iran vào đầu tháng 3, theo các quan chức nắm rõ vấn đề. Quyết định này đã vấp phải phản ứng gay gắt, với việc Iran được cho là đã phóng khoảng 550 tên lửa hành trình và đạn đạo cùng hơn 2.200 máy bay không người lái vào UAE, làm tổn hại hình ảnh của nước này như một trung tâm tài chính ổn định.
Thị trường dầu mỏ đối mặt với kỷ nguyên biến động mới
Sự rạn nứt của liên minh vùng Vịnh có hậu quả trực tiếp đối với thị trường dầu mỏ toàn cầu vốn đã căng thẳng vì cuộc chiến Iran. Cùng nhau, Saudi Arabia và UAE kiểm soát phần lớn năng lực sản xuất dầu dự phòng của thế giới, ước tính khoảng hơn 4 triệu thùng mỗi ngày bởi Rystad Energy. Vùng đệm này trong lịch sử là yếu tố quan trọng để ổn định giá cả trong các cú sốc nguồn cung.
"Saudi Arabia và UAE nằm trong số ít các nhà sản xuất có năng lực sản xuất dự phòng đáng kể có khả năng ảnh hưởng đến giá dầu", Jorge León, giám đốc phân tích địa chính trị tại Rystad, nói với CNBC hồi đầu tháng này. Với việc UAE hiện hoạt động ngoài các hạn chế của OPEC, nước này tự do sử dụng toàn bộ năng lực sản xuất của mình, có khả năng tạo ra một cuộc chiến giành thị phần với các đồng minh cũ. Abu Dhabi cũng đang đẩy nhanh việc xây dựng đường ống dẫn đến cảng Fujairah, điều này sẽ giúp tăng gấp đôi khả năng xuất khẩu bên ngoài eo biển Hormuz dễ bị tổn thương vào năm 2027.
Sự xoay trục chiến lược của UAE dường như hướng tới nhóm I2U2, một liên minh mới nổi với Ấn Độ, Israel và Hoa Kỳ. Một Quan hệ Đối tác Phòng thủ Chiến lược mới với Ấn Độ, được ký kết trong chuyến thăm gần đây của Thủ tướng Narendra Modi, cho thấy sự tái định hướng kiến trúc an ninh của nước này rời xa GCC. Điều này diễn ra khi Saudi Arabia theo đuổi lộ trình ngoại giao riêng với Iran, sử dụng Pakistan làm trung gian - một động thái được cho là đã làm UAE thất vọng và góp phần vào sự đổ vỡ quan hệ hiện tại.
Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.
[1] Các báo cáo cho biết UAE đã hối thúc Saudi Arabia, Qatar và các nước khác cùng tấn công Iran, và rút khỏi OPEC sau khi bị từ chối.[2] UAE cho biết việc rút khỏi OPEC, OPEC+ là quyết định chiến lược có chủ quyền, không phải động thái chính trị[3] UAE nói quyết định rời OPEC là một bước đi kinh tế chiến lược, không phải chính trị[4] Không phải chính trị, mà là chiến lược: UAE giải thích lý do rời OPEC[5] Tại sao chuyến dừng chân gần đây của ông Modi tại UAE có thể là chuyến thăm vùng Vịnh quan trọng nhất từ trước đến nay
