Cú sốc giá dầu nghiêm trọng, được thúc đẩy bởi sự gián đoạn nguồn cung chưa từng có và các nút thắt cổ chai về lọc dầu, đe dọa đẩy lạm phát của Mỹ lên cao hơn và đình trệ bất kỳ đợt cắt giảm lãi suất tiềm năng nào của Cục Dự trữ Liên bang trong năm nay.
(P1: THEME)
Nền kinh tế Mỹ đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng năng lượng phức tạp khi việc đóng cửa eo biển Hormuz làm nghẹt hơn 12 triệu thùng cung dầu mỗi ngày, một sự gián đoạn mà Cơ quan Năng lượng Quốc tế gọi là nghiêm trọng nhất trong lịch sử. Cựu cố vấn năng lượng Nhà Trắng Amos Hochstein cảnh báo áp lực lên giá dầu còn lâu mới kết thúc, đe dọa một làn sóng lạm phát mới và chi phí vay vốn cao hơn rõ rệt.
(P2: AUTHORITY)
"Chúng ta đang nhìn thấy sự thiếu hụt — tôi không hề nghi ngờ về điều đó," Holly Alfano, Giám đốc điều hành của Hiệp hội các nhà sản xuất dầu nhờn độc lập (ILMA), nói với CNN, nhấn mạnh tác động hạ nguồn đối với các sản phẩm chuyên dụng. "Đó là một mớ hỗn độn lớn — và nó sẽ không được giải quyết nhanh chóng. Có thể mất khoảng một năm trước khi chúng ta thấy bất kỳ sự giải tỏa thực sự nào."
(P3: DETAILS)
Cuộc khủng hoảng đã khiến giá dầu thô WTI tương lai tăng vọt, gần đây giao dịch gần mức 100 USD/thùng, trong khi giá xăng tại Mỹ đã đạt mức trung bình toàn quốc là 4,53 USD/gallon, tăng 1,55 USD kể từ khi chiến tranh bắt đầu, theo Hiệp hội Ô tô Mỹ. Sự gián đoạn mang tính hai mặt: sự phong tỏa vật lý một tuyến đường thủy xử lý một phần năm lượng dầu toàn cầu, và sự thắt chặt lọc dầu theo cấu trúc. Với mức chênh lệch giá dầu phản lực (jet fuel crack spreads) đạt kỷ lục 80 USD/thùng, các nhà máy lọc dầu đang chuyển hướng công suất khỏi xăng, khiến sản lượng xăng của Mỹ giảm 340.000 thùng mỗi ngày so với năm ngoái, ngay cả khi các nhà máy lọc dầu đang chạy hết công suất.
(P4: NUT GRAF)
Tác động dự kiến sẽ lan rộng khắp nền kinh tế trong những tháng tới. Hochstein dự đoán sự gia tăng giá dầu trong tháng 5 sẽ tác động vào CPI lõi vào tháng 7 và tháng 8, làm phức tạp lộ trình chính sách của Cục Dự trữ Liên bang và có khả năng giữ lãi suất ở mức cao. Thị trường trái phiếu đã có phản ứng, với lợi suất trái phiếu kho bạc 30 năm leo lên mức cao nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính, báo hiệu một giai đoạn chi phí cao kéo dài đối với các khoản thế chấp, nợ doanh nghiệp và vay nợ liên bang.
Các công cụ cung ứng đã cạn kiệt
Không giống như cuộc khủng hoảng năng lượng năm 2022, Mỹ thấy bộ công cụ chính sách của mình gần như trống rỗng. Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược (SPR) đã giảm xuống còn khoảng 374 triệu thùng, với khả năng hạn chế cho các đợt xả kho lớn hơn nữa có thể tác động đáng kể đến giá cả. Trong số 172 triệu thùng cam kết như một phần của phản ứng phối hợp của IEA, khoảng 80 triệu thùng đã được giải phóng.
Hơn nữa, hiệu quả của việc xả kho SPR bị giảm đi bởi nút thắt cổ chai lọc dầu. "Van an toàn Nhóm II thực tế đã đóng cửa," ILMA lưu ý trong một bản tin gần đây, giải thích rằng dầu gốc thường được sử dụng làm chất thay thế cho sản xuất dầu động cơ đang được chuyển hướng để đáp ứng nhu cầu dầu diesel tăng vọt. Về phía sản xuất, sản lượng đá phiến của Mỹ được cho là gần đạt mức công suất tối đa, trong khi xuất khẩu dầu thô và sản phẩm dầu mỏ đạt kỷ lục 12,9 triệu thùng mỗi ngày vào cuối tháng 4, không còn đòn bẩy nào để sử dụng.
Bế tắc địa chính trị và hệ lụy toàn cầu
Cuộc khủng hoảng bắt nguồn từ cuộc chiến với Iran và việc đóng cửa eo biển Hormuz sau đó. Các nỗ lực ngoại giao vẫn bế tắc, với việc Tehran yêu cầu công nhận chủ quyền đối với tuyến đường thủy này — một điều kiện mà Mỹ đã thẳng thừng bác bỏ. Trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra thời hạn cuối tuần cho Iran để đạt được một thỏa thuận, Phó Tổng thống JD Vance tuyên bố Mỹ vẫn duy trì trạng thái "sẵn sàng chiến đấu" để nối lại hành động quân sự nếu cần thiết.
Hệ lụy lan rộng ra ngoài thị trường năng lượng. Ngoại trưởng Anh Yvette Cooper cảnh báo thế giới đang "mộng du bước vào một cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu", vì eo biển này cũng là một điểm nghẽn quan trọng đối với các lô hàng phân bón. Chương trình Lương thực Thế giới ước tính rằng nếu cuộc xung đột và giá dầu cao tiếp diễn, sẽ có thêm 45 triệu người phải đối mặt với tình trạng mất an ninh lương thực nghiêm trọng. Sự gián đoạn đã tạo ra một cơn bão hoàn hảo, kết hợp các áp lực từ biến đổi khí hậu và ngân sách viện trợ bị thu hẹp để tạo ra một triển vọng thảm khốc cho nền kinh tế toàn cầu.
Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.
