Mỹ đầu tư 2 tỷ USD vào điện toán lượng tử giữa bối cảnh lo ngại an ninh gia tăng

Bộ Thương mại Hoa Kỳ đang bơm 2 tỷ USD vào ngành điện toán lượng tử để thúc đẩy đổi mới trong nước, một động thái diễn ra ngay khi các cơ quan xếp hạng tín dụng hàng đầu gắn cờ công nghệ này là mối đe dọa hệ thống đối với hệ thống tài chính toàn cầu. Khoản tài trợ này, một phần của Đạo luật CHIPS và Khoa học năm 2022, sẽ được phân bổ cho chín công ty, với việc chính phủ nắm giữ cổ phần trong mỗi công ty.

"Từ quan điểm rủi ro, câu hỏi cấp bách hơn là làm thế nào các tổ chức hoạt động trong môi trường kỹ thuật số ngày càng tăng đang định vị mình trước các tác động mã hóa của những tiến bộ lượng tử — một mối đe dọa không diễn ra ngay lập tức, nhưng có tiềm năng mang tính hệ thống," Rajeev Bamra, phó giám đốc điều hành của Moody’s Digital Economy Group, nói với Barron's.

Bên thụ hưởng lớn nhất của vòng tài trợ là IBM, công ty sẽ nhận được 1 tỷ USD để phát triển xưởng đúc chip lượng tử chuyên dụng đầu tiên của Mỹ tại Albany, New York, thông qua một thực thể mới tên là Anderon. Các giải thưởng đáng kể khác bao gồm 375 triệu USD cho nhà sản xuất chip GlobalFoundries, và 100 triệu USD cho mỗi công ty D-Wave Quantum, Rigetti Computing và Infleqtion. Tin tức này đã khiến cổ phiếu của D-Wave (QBTS) và Rigetti (RGTI) tăng lần lượt 14,22% và 19,87%.

Khoản đầu tư này làm nổi bật một xung đột gay gắt: trong khi chính phủ Hoa Kỳ đang thúc đẩy sự phát triển của công nghệ, Moody's đã cảnh báo trong một báo cáo tháng 5 năm 2026 rằng một máy tính lượng tử mạnh mẽ có thể gây nguy hiểm cho cơ sở hạ tầng tài chính kỹ thuật số của thế giới. Trích dẫn nghiên cứu từ Viện Citi, cơ quan này lưu ý rằng một vụ vi phạm lượng tử nhắm vào các hệ thống thanh toán có thể gây ra tổn thất kinh tế từ 2 nghìn tỷ USD đến 3 nghìn tỷ USD vào thời điểm mà các chuyên gia gọi là "Ngày Q" (Q-Day) — thời điểm máy tính lượng tử có thể phá vỡ mã hóa hiện đại, một cột mốc mà một số người dự đoán có thể đến sớm nhất là vào năm 2028.

Mối đe dọa 'Thu thập ngay, Giải mã sau'

Nguy hiểm không hoàn toàn nằm ở tương lai. Các chuyên gia bảo mật ngày càng lo ngại về các cuộc tấn công "thu thập ngay, giải mã sau" (harvest now, decrypt later), nơi các tác nhân độc hại hiện đang đánh chặn và lưu trữ một lượng lớn dữ liệu được mã hóa từ các ngân hàng, chính phủ và tập đoàn. Ý định là giữ thông tin nhạy cảm này cho đến khi có một máy tính lượng tử đủ mạnh để giải mã nó, mở khóa mọi thứ từ bí mật kinh doanh của công ty đến tình báo an ninh quốc gia. Chiến thuật này biến các liên lạc an toàn ngày nay thành một trách nhiệm pháp lý trong tương lai, tăng thêm tính cấp thiết cho việc phát triển các biện pháp bảo mật kháng lượng tử.

Các ngân hàng chạy đua xây dựng phòng thủ chống lượng tử

Các tổ chức tài chính lớn không chờ đợi Ngày Q đến. JPMorgan Chase đang tích cực thử nghiệm các giải pháp mật mã hậu lượng tử (PQC), thiết kế các hệ thống "linh hoạt mật mã" có thể được cập nhật nhanh chóng để bảo vệ chống lại các mối đe dọa mới. Chiến lược của ngân hàng là tạo ra một cơ sở hạ tầng có thể hoán đổi các tiêu chuẩn mã hóa dễ bị tổn thương ngay khi mối đe dọa lượng tử trở nên khả thi. Tương tự, HSBC đã thử nghiệm phân phối khóa lượng tử (QKD), một kỹ thuật sử dụng các nguyên lý của vật lý lượng tử để tạo ra các kênh liên lạc về lý thuyết là không thể bị hack. Ngân hàng đã mô phỏng các giao dịch ngoại hối bằng công nghệ này, thể hiện cách tiếp cận chủ động để đảm bảo hoạt động của mình chống lại mối đe dọa lượng tử. Khoản chi tiêu phủ đầu cho công nghệ phòng thủ này đại diện cho một trung tâm chi phí quan trọng và đang tăng lên đối với ngành tài chính.

Khoản đầu tư của Hoa Kỳ là một sự cần thiết chiến lược trong cuộc đua công nghệ toàn cầu, đặc biệt khi Trung Quốc đặt mục tiêu xây dựng mạng lưới lượng tử toàn quốc vào năm 2030. Tuy nhiên, bằng cách thúc đẩy phát triển máy tính lượng tử, khoản tài trợ này cũng rút ngắn thời gian để ngành tài chính chuẩn bị các biện pháp phòng thủ. Sự tăng giá cổ phiếu của các công ty như D-Wave và Rigetti cho thấy sự nhiệt tình của nhà đầu tư đối với tiềm năng của công nghệ, nhưng rủi ro hàng nghìn tỷ USD do Moody's xác định nhấn mạnh thách thức to lớn đang chờ đợi toàn bộ lĩnh vực tài chính.

Bài viết này chỉ nhằm mục đích thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.