Mỹ tuyên bố 90% sức mạnh quân sự của Iran bị suy yếu sau cuộc chiến 40 ngày

Chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ đã nói với các thượng nghị sĩ rằng Hoa Kỳ đã làm suy yếu 90% lực lượng máy bay không người lái, tên lửa và hải quân của Iran trong chưa đầy 40 ngày chiến đấu, đưa ra đánh giá chi tiết nhất về tác động của cuộc xung đột đối với khả năng quân sự của Tehran.

"Theo mọi thước đo, họ đã bị suy yếu đáng kể trên tất cả các khía cạnh quyền lực quốc gia," Đô đốc Brad Cooper cho biết trong buổi điều trần trước Ủy ban Quân vụ Thượng viện vào thứ Năm.

Chiến dịch do Mỹ dẫn đầu đã loại bỏ hơn 90% trong số 8.000 quả thủy lôi của Iran và phá hủy hệ thống chỉ huy và kiểm soát của nước này, ông Cooper nói. Ông nói thêm rằng sự quấy rối của tàu cao tốc Iran tại eo biển Hormuz đã giảm từ mức thông thường 20-40 tàu xuống còn hai hoặc ba tàu, và lực lượng không quân của Iran hiện "không còn phù hợp về mặt chức năng và hoạt động."

Lời khai này vẽ nên bức tranh về một lực lượng quân sự truyền thống của Iran bị tê liệt, có khả năng tạo ra điều mà ông Cooper gọi là "cơ hội cho một sự thay đổi mang tính thế hệ trong cân bằng quyền lực khu vực." Tuy nhiên, đánh giá này được đưa ra khi Iran vẫn duy trì cuộc phong tỏa hiệu quả eo biển Hormuz, đẩy giá năng lượng toàn cầu lên cao và tạo ra một cuộc đối đầu căng thẳng bất chấp thỏa thuận ngừng bắn mong manh.

Cuộc xung đột, bắt đầu từ ngày 28 tháng 2 và dẫn đến lệnh ngừng bắn vào ngày 8 tháng 4, đã gây chấn động thị trường toàn cầu. Dầu thô Brent đã tăng khoảng 50% lên mức giao dịch quanh 110.60 USD/thùng, góp phần gây áp lực lạm phát tại Mỹ và toàn cầu. Như một dấu hiệu của chi phí vay vốn gia tăng, Mỹ gần đây đã đấu thầu trái phiếu kỳ hạn 30 năm với lợi suất 5% lần đầu tiên sau gần hai thập kỷ.

Đối đầu tại Hormuz tiếp diễn

Bất chấp những tổn thất quân sự, Iran vẫn tiếp tục tận dụng quyền kiểm soát eo biển Hormuz, điểm nghẽn của 1/5 nguồn cung dầu thế giới. Tehran đã triển khai các tàu ngầm mini lớp Ghadir và khẳng định mọi thỏa thuận phải trao cho họ chủ quyền đối với tuyến đường thủy này, một yêu cầu mà các quốc gia vùng Vịnh khác bác bỏ. Các quan chức Iran tuyên bố họ đang chuẩn bị một cơ chế quản lý giao thông ưu tiên các bên "hợp tác", đồng thời từ chối quyền tiếp cận của những bên khác. Cuộc đối đầu đã thúc đẩy các đề xuất cho những giải pháp thay thế dài hạn, đầy tham vọng, chẳng hạn như kênh đào "Strait of Union" dài 100 km sẽ bỏ qua hoàn toàn Hormuz.

Bế tắc ngoại giao

Các cuộc đàm phán hòa bình do Pakistan làm trung gian cho đến nay vẫn chưa tạo ra được đột phá. Mỹ và Iran vẫn còn cách xa nhau, với các báo cáo về các điều kiện nghiêm ngặt của Mỹ và sự than phiền của Iran về việc không có "nhượng bộ hữu hình". Khi bế tắc ngoại giao tiếp diễn, Iran đã gia tăng những lời lẽ cứng rắn, với việc Bộ trưởng Ngoại giao Abbas Araghchi cảnh báo về cái giá của chiến tranh đối với các hộ gia đình Mỹ và phát đi những lời kêu gọi vũ trang trên truyền hình nhà nước. Cuộc xung đột cũng chứng kiến một vụ tấn công bằng máy bay không người lái gây hỏa hoạn tại nhà máy hạt nhân Barakah của UAE, làm nổi bật sự mong manh của khu vực.

Đánh giá của Đô đốc Cooper cho thấy khả năng tiến hành chiến tranh truyền thống hoặc trang bị vũ khí cho các lực lượng ủy nhiệm khu vực như Hezbollah và Hamas của Iran đã bị hạn chế nghiêm trọng trong nhiều năm tới. Tuy nhiên, việc Tehran sẵn sàng chấp nhận nỗi đau kinh tế — với đồng nội tệ gần mức thấp kỷ lục và lạm phát thực phẩm lên tới 115% — trong khi sử dụng điểm nghẽn Hormuz làm đòn bẩy đặt ra một thách thức phức tạp cho Hoa Kỳ. Tổng thống Trump giờ đây phải quyết định cách chuyển đổi những lợi thế quân sự thành một giải pháp ngoại giao để mở lại eo biển mà không làm xung đột leo thang thêm.

Bài viết này chỉ mang tính chất thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.