BIS cảnh báo: Cơn sốt bán lẻ làm phồng rộp bong bóng tài sản

Tóm tắt điều hành

Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) đã đưa ra một cảnh báo quan trọng, nêu rõ rằng cả vàng và chứng khoán Hoa Kỳ đều thể hiện các đặc điểm giống như bong bóng, phần lớn được thúc đẩy bởi các nhà đầu tư bán lẻ. Theo BIS, sự gia tăng đồng thời của các tài sản vốn không tương quan truyền thống này đã đẩy chúng vào "vùng bùng nổ" lần đầu tiên trong nửa thế kỷ. Mặc dù sự nhiệt tình của nhà đầu tư bán lẻ, đặc biệt từ Trung Quốc, là một yếu tố đóng góp, nhưng đợt tăng giá được củng cố bởi các lực lượng cấu trúc hơn. Chúng bao gồm việc các ngân hàng trung ương toàn cầu mua vàng mạnh mẽ để đa dạng hóa dự trữ và kỳ vọng thị trường rộng rãi về việc Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ nới lỏng tiền tệ. Điều này đã châm ngòi cho một cuộc tranh luận giữa các chuyên gia: liệu thị trường đang chứng kiến một bong bóng đầu cơ, do bán lẻ thúc đẩy, hay một sự thay đổi mô hình cơ bản trong phân bổ tài sản toàn cầu?

Chi tiết sự kiện

Cốt lõi của cảnh báo BIS tập trung vào một sự bất thường lịch sử trong hành vi thị trường. Giá vàng đã tăng khoảng 20% kể từ đầu tháng 9, di chuyển song song với các tài sản rủi ro cao như cổ phiếu. Hành vi này khác biệt rõ rệt so với vai trò lâu dài của vàng là một tài sản trú ẩn an toàn, vốn thường thấy nó tăng giá khi chứng khoán và các tài sản rủi ro khác giảm. Báo cáo của BIS nhấn mạnh rằng sự tăng giá đồng thời, nhanh chóng của cả hai loại tài sản là chưa từng có trong 50 năm qua, đưa chúng vào cái mà tổ chức này gọi là "vùng bùng nổ". Sự di chuyển đồng bộ này cho thấy rằng các yếu tố chung, như thanh khoản cao và sự hưng phấn đầu cơ, đang vượt qua các nguyên tắc cơ bản của loại tài sản truyền thống, làm tăng rủi ro hệ thống.

Hàm ý thị trường

Hàm ý chính từ phân tích của BIS là rủi ro "điều chỉnh mạnh và nhanh chóng" tăng lên trên cả hai thị trường. Một đợt suy thoái đồng thời ở vàng và chứng khoán sẽ vô hiệu hóa lợi ích đa dạng hóa mà các nhà đầu tư dựa vào từ việc nắm giữ vàng. Một sự kiện như vậy có thể gây ra phản ứng dây chuyền, ảnh hưởng đến sự ổn định thị trường rộng lớn hơn khi các danh mục đầu tư được phòng ngừa bằng vàng sẽ chịu tổn thất từ cả hai phía. Hiện tượng này cũng có tác động lan tỏa đến các tài sản liên quan, chẳng hạn như bạc, loại tài sản đã trải qua một đợt tăng giá thậm chí còn ấn tượng hơn, đạt mức cao kỷ lục trong ngày gần 60 USD mỗi ounce và kéo dài mức tăng từ đầu năm đến nay lên gần 100%.

Bình luận của chuyên gia

Ý kiến của các chuyên gia về vấn đề này rõ ràng là chia rẽ.

Theo một quan điểm, được trình bày bởi BIS, hiện tượng này phần lớn là sản phẩm của sự đầu cơ quá mức được thúc đẩy bởi các nhà đầu tư bán lẻ. Quan điểm này cho rằng tâm lý thị trường đã tách rời khỏi các yếu tố cơ bản kinh tế, tạo ra các điều kiện giống bong bóng mong manh, dễ sụp đổ.

Ngược lại, phân tích từ các nguồn như Reuters Breakingviews và nhà quản lý tài sản Sprott cho rằng đợt tăng giá là một "sự thay đổi mô hình" hợp lý. Phe này lập luận rằng sự gia tăng là một phản ứng hợp lý đối với sự hội tụ của các lực lượng kinh tế vĩ mô và địa chính trị mạnh mẽ. Các lập luận chính bao gồm:

Ngân hàng Trung ương giảm rủi ro: Việc Nga bị tịch thu dự trữ ngoại hối vào năm 2022 đã thúc đẩy các ngân hàng trung ương thị trường mới nổi có một sự chuyển hướng chiến lược sang các tài sản "chống lệnh trừng phạt". Các giao dịch mua của khu vực chính thức đã vượt quá 1.000 tấn hàng năm trong ba năm liên tiếp.

Nhà đầu tư Trung Quốc tìm nơi trú ẩn an toàn: Cuộc khủng hoảng giảm phát của Trung Quốc, được kích hoạt bởi sự sụp đổ bong bóng bất động sản đã xóa sổ ước tính 18 nghìn tỷ USD tài sản hộ gia đình, đã đẩy các nhà đầu tư bán lẻ và Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC) đến với vàng như một nơi lưu trữ giá trị.

Thống trị tài khóa và giảm giá tiền tệ: Sprott lưu ý rằng việc Cục Dự trữ Liên bang gần đây chấm dứt thắt chặt định lượng và chuyển hướng sang hỗ trợ thanh khoản được làm mới – một dạng "QE-lite" – là phản ứng đối với căng thẳng tài trợ và nợ công gia tăng. Điều này được xem là lạc quan về mặt cấu trúc đối với vàng vì nó thúc đẩy một "giao dịch giảm giá" chống lại tiền pháp định.

Bối cảnh rộng hơn

Động lực thị trường hiện tại đối với vàng vượt xa các biểu đồ giá đơn thuần, báo hiệu một sự tái cấu trúc tiềm năng của trật tự tài chính toàn cầu. Sự tích lũy vàng bền vững, quy mô lớn của các ngân hàng trung ương thể hiện một nỗ lực vật chất để đa dạng hóa khỏi đồng đô la Mỹ, thách thức vị thế lâu dài của nó là đồng tiền dự trữ chính của thế giới. Xu hướng này càng trở nên trầm trọng hơn do sự phá vỡ các chiến lược danh mục đầu tư truyền thống. Như State Street Global Advisors đã lưu ý, sự tương quan dương ngày càng tăng giữa cổ phiếu và trái phiếu trong thời kỳ căng thẳng đã làm giảm các đặc tính phòng ngừa rủi ro của danh mục đầu tư 60/40 cổ điển, biến vàng thành một công cụ đa dạng hóa quan trọng hơn. Mặc dù BIS cảnh báo về những mối nguy hiểm của đầu cơ bán lẻ, dữ liệu chỉ ra một phong trào đa diện, bao gồm các quyết định chiến lược của các ngân hàng trung ương và bảo vệ vốn hợp lý của các nhà đầu tư đang đối mặt với tình hình kinh tế trong nước nghiêm trọng.