Tóm tắt điều hành
Máy bay quân sự Trung Quốc đã thực hiện một động thái leo thang đáng kể ở Biển Hoa Đông bằng cách khóa radar điều khiển hỏa lực vào các máy bay chiến đấu Nhật Bản trong hai sự cố riêng biệt gần Okinawa. Động thái này, về mặt kỹ thuật là tiền thân của một cuộc tấn công tên lửa, đã khiến Tokyo phải đưa ra một cuộc phản đối ngoại giao chính thức và Bắc Kinh đưa ra một lời khiển trách gay gắt, làm trầm trọng thêm mối quan hệ vốn đã mong manh. Sự kiện này đưa một cấp độ rủi ro quân sự mới hữu hình vào một khu vực kinh tế toàn cầu quan trọng, với những tác động trực tiếp đến các liên minh an ninh khu vực, chuỗi cung ứng hàng hải và đánh giá của nhà đầu tư về rủi ro địa chính trị.
Chi tiết sự kiện
Vào thứ Bảy, các máy bay chiến đấu J-15 của Trung Quốc, hoạt động từ tàu sân bay Liêu Ninh, đã nhắm mục tiêu vào các máy bay chiến đấu F-15 của Nhật Bản bằng radar điều khiển hỏa lực. Theo Bộ Quốc phòng Nhật Bản, sự cố đầu tiên kéo dài khoảng ba phút, trong khi lần khóa thứ hai kéo dài khoảng 30 phút. Máy bay Nhật Bản đã được điều động để phản ứng với các cuộc tập trận hải quân của Trung Quốc ở vùng biển quốc tế phía nam Okinawa và đang hoạt động ở khoảng cách an toàn tiêu chuẩn.
Khóa radar điều khiển hỏa lực là một động tác rất hung hãn, trong đó hệ thống vũ khí của máy bay được hướng vào mục tiêu, chuẩn bị cho một vụ phóng tên lửa tiềm tàng. Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản, Shinjiro Koizumi, đã mô tả hành động này là "một hành động nguy hiểm vượt quá phạm vi cần thiết cho các hoạt động máy bay an toàn." Bộ Quốc phòng Trung Quốc đã phản bác, với Đại tá cấp cao Wang Xuemeng tuyên bố các cuộc tập trận đã được thông báo trước và cáo buộc máy bay Nhật Bản "quấy rối."
Tác động thị trường
Tác động thị trường chính là việc định giá lại rủi ro địa chính trị ở khu vực Châu Á-Thái Bình Dương. Các nhà đầu tư có thể yêu cầu mức phí bảo hiểm rủi ro cao hơn đối với các tài sản tiếp xúc với sự bất ổn trong khu vực, có khả năng ảnh hưởng đến cổ phiếu Nhật Bản và đồng yên. Bất kỳ sự leo thang nào cũng có thể đe dọa các tuyến đường vận chuyển ở Biển Hoa Đông, một huyết mạch quan trọng cho thương mại toàn cầu, tạo ra sự không chắc chắn cho chuỗi cung ứng trong các lĩnh vực công nghệ và sản xuất. Sự cố này cũng củng cố triển vọng tăng giá cho ngành công nghiệp quốc phòng, đặc biệt đối với các nhà thầu quốc phòng Nhật Bản và Úc. Điều này được nhấn mạnh bởi chuyến thăm gần đây của Bộ trưởng Quốc phòng Úc Richard Marles đến một xưởng đóng tàu của Mitsubishi Heavy Industries để quan sát việc sản xuất khinh hạm, một kết quả hữu hình của việc tăng cường quan hệ quân sự.
Bình luận của chuyên gia
Phản ứng từ các cường quốc trong khu vực rất nhanh chóng và trực tiếp, phản ánh mức độ nghiêm trọng của sự kiện.
"Chúng tôi đã gửi một cuộc phản đối mạnh mẽ tới phía Trung Quốc và yêu cầu các biện pháp phòng ngừa nghiêm ngặt," Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản, Shinjiro Koizumi, tuyên bố, người đã gọi sự cố này là "cực kỳ đáng tiếc."
Bộ trưởng Quốc phòng Úc Richard Marles bày tỏ tình đoàn kết với Nhật Bản, nói rằng, "Chúng tôi vô cùng quan ngại về các hành động của Trung Quốc trong 24 giờ qua. Chúng tôi mong đợi những tương tác đó sẽ an toàn và chuyên nghiệp."
Ngược lại, người phát ngôn Hải quân Trung Quốc Wang Xuemeng đã bảo vệ các hành động của Bắc Kinh: "Chúng tôi trịnh trọng yêu cầu phía Nhật Bản ngay lập tức ngừng bôi nhọ và phỉ báng, và nghiêm khắc kiềm chế các hành động tiền tuyến của mình."
Bối cảnh rộng hơn
Cuộc chạm trán quân sự này không tồn tại trong chân không. Nó liên quan trực tiếp đến căng thẳng gia tăng về tình trạng của Đài Loan. Quan hệ trở nên tồi tệ sau tuyên bố của Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi gợi ý rằng Nhật Bản có thể tham gia quân sự vào một cuộc xung đột trên đảo, nằm cách lãnh thổ Nhật Bản chỉ 110 km.
Sự cố này thúc đẩy việc chính thức hóa các liên minh chiến lược mới ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Nhật Bản và Úc đã đồng ý thành lập một "khuôn khổ phối hợp phòng thủ chiến lược," thiết lập Úc một cách hiệu quả như một "bán đồng minh" và vượt ra ngoài sự phụ thuộc truyền thống của Nhật Bản vào Hoa Kỳ. Sự kiện này đóng vai trò là chất xúc tác cho sự hợp tác quân sự và công nghiệp sâu sắc hơn giữa hai quốc gia như một biện pháp đối phó trực tiếp với lập trường quân sự ngày càng quyết đoán của Trung Quốc trong khu vực, gần đây bao gồm việc triển khai hơn 100 tàu hải quân trên khắp vùng biển Đông Á.
Edgen Stock·Dec 08 2025, 06:33