CEO IBM đặt câu hỏi về khả năng tài chính của các khoản đầu tư trung tâm dữ liệu AI hàng nghìn tỷ đô la

Tóm tắt điều hành

CEO IBM Arvind Krishna đã bày tỏ sự nghi ngờ đáng kể về tính khả thi kinh tế của các khoản đầu tư vốn khổng lồ đang được đổ vào việc xây dựng các trung tâm dữ liệu AI để theo đuổi Trí tuệ tổng quát nhân tạo (AGI). Trong một phân tích gần đây, Krishna lập luận rằng con đường đạt được lợi nhuận cho các dự án này là không rõ ràng, nói rằng có lẽ "không có cách nào" để các công ty thu được lợi tức trên chi phí vốn với cơ sở hạ tầng và chi phí tài chính hiện tại. Bình luận của ông đưa ra một quan điểm phản bác quan trọng, dựa trên dữ liệu đối với câu chuyện thị trường đang thịnh hành về việc mở rộng AI không hạn chế.

Phân tích cơ chế tài chính

Trong lần xuất hiện trên podcast "Decoder", Krishna đã đưa ra một phân tích tài chính thẳng thắn về sự bùng nổ cơ sở hạ tầng AI. Ông ước tính chi phí để trang bị một trung tâm dữ liệu một gigawatt là khoảng 80 tỷ đô la. Với cam kết toàn cầu từ các công ty khác nhau nhằm đạt tổng cộng 100 gigawatt, tổng chi phí vốn (CapEx) ước tính lên tới 8 nghìn tỷ đô la.

Luận điểm tài chính cốt lõi của Krishna tập trung vào chi phí vốn cho một khoản chi tiêu khổng lồ như vậy. Ông nói: "8 nghìn tỷ đô la chi phí vốn có nghĩa là bạn cần khoảng 800 tỷ đô la lợi nhuận chỉ để trả lãi." Tính toán này nhấn mạnh khả năng sinh lời khổng lồ cần thiết chỉ để phục vụ nợ cho các khoản đầu tư này, chứ đừng nói đến việc tạo ra giá trị cổ đông. Áp lực tài chính này càng tăng lên do sự khấu hao nhanh chóng của phần cứng, đặc biệt là chip AI, mà Krishna lưu ý có tuổi thọ hữu ích thực tế khoảng năm năm trước khi chúng phải được thay thế.

Ảnh hưởng thị trường

Phân tích của Krishna phù hợp với những cảnh báo từ các nhà kinh tế như Ruchir Sharma, người đã xác định rằng sự bùng nổ AI cho thấy cả bốn dấu hiệu cổ điển của một bong bóng tài chính: đầu tư quá mức, định giá quá cao, sở hữu quá mức và đòn bẩy quá mức. Các công ty công nghệ lớn, bao gồm Meta, Amazon và Microsoft, đã trở thành một số nhà phát hành nợ doanh nghiệp lớn nhất khi họ tài trợ cho cuộc chạy đua vũ trang AI. Sự gia tăng vay mượn này thể hiện một sự thay đổi đáng kể so với bảng cân đối kế toán giàu tiền mặt trong lịch sử của họ và được coi là một chỉ số bong bóng cuối chu kỳ.

Sharma cảnh báo rằng bong bóng này có thể dễ bị tổn thương bởi lãi suất tăng, điều này sẽ làm tăng chi phí vay và nén lại định giá của các cổ phiếu công nghệ định hướng tăng trưởng. Sự phụ thuộc nhiều vào đầu tư liên quan đến AI để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế đã làm cho thị trường đặc biệt nhạy cảm với bất kỳ sự thay đổi nào trong chính sách tiền tệ.

Bình luận của chuyên gia

Krishna không phải là tiếng nói cô lập về sự hoài nghi. Ông ước tính khả năng đạt được AGI với công nghệ Mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) hiện tại ở mức từ 0% đến 1%. Quan điểm này được chia sẻ bởi một số nhà lãnh đạo công nghệ nổi bật khác:

Marc Benioff, CEO của Salesforce, đã tuyên bố ông "cực kỳ nghi ngờ" về sự thúc đẩy AGI. Andrew Ng, người sáng lập Google Brain, đã mô tả câu chuyện AGI là "thổi phồng". Arthur Mensch, CEO của Mistral, đã gọi AGI là một "chiêu trò tiếp thị". Ilya Sutskever, đồng sáng lập OpenAI, cho rằng kỷ nguyên chỉ đơn thuần mở rộng tính toán đã kết thúc và cần có những đột phá nghiên cứu sâu hơn.

Sự thận trọng tập thể này trái ngược với quan điểm của những nhân vật như CEO OpenAI Sam Altman, người tin rằng công ty của ông có thể tạo ra lợi tức trên các khoản chi phí vốn khổng lồ đã lên kế hoạch. Krishna đã trực tiếp đề cập đến điều này, phân loại nó là một "niềm tin" mà ông không nhất thiết đồng ý từ góc độ tài chính.

Bối cảnh rộng hơn

Một báo cáo gần đây của Liên Hợp Quốc bổ sung một khía cạnh khác vào cuộc thảo luận, cảnh báo rằng sự bùng nổ AI có thể làm trầm trọng thêm sự phân chia kỹ thuật số toàn cầu. Nhu cầu khổng lồ về tài nguyên, đặc biệt là điện và nước cho các trung tâm dữ liệu, đặt ra một rào cản đáng kể cho các quốc gia đang phát triển. Nhiều khu vực thiếu cơ sở hạ tầng cơ bản, lưới điện đáng tin cậy và kết nối internet cần thiết để tham gia hoặc hưởng lợi từ nền kinh tế do AI thúc đẩy. Báo cáo cho rằng nếu không có sự can thiệp chiến lược để dân chủ hóa quyền truy cập, quỹ đạo hiện tại đe dọa sẽ khiến nhiều cộng đồng "mắc kẹt ở phía sai lầm của nền kinh tế toàn cầu do AI điều khiển", củng cố các bất bình đẳng hiện có.