Gói kích thích tài khóa của Nhật Bản gây ra đợt bán tháo đồng yên và hỗn loạn thị trường trái phiếu

Tóm tắt điều hành

Chính sách tài khóa mở rộng được Thủ tướng Sanae Takaichi đề xuất đang gây áp lực đáng kể lên thị trường tài chính Nhật Bản, dẫn đến sự mất giá mạnh của đồng yên và làn sóng bán tháo trái phiếu chính phủ Nhật Bản (JGBs). Chính sách này, vốn nhằm mục đích kích thích tăng trưởng, thay vào đó lại làm dấy lên những cảnh báo về kỷ luật tài khóa của quốc gia. Sự kết hợp giữa đồng tiền suy yếu và chi phí vay chủ quyền tăng cao báo hiệu niềm tin của nhà đầu tư đang xói mòn và đang tạo ra một triển vọng kinh tế bấp bênh.

Chi tiết sự kiện

Thủ tướng Takaichi, một người ủng hộ "Abenomics", đã báo hiệu một "chương trình nghị sự thúc đẩy tăng trưởng, tài khóa tích cực" bao gồm chi tiêu chính phủ đáng kể. Điều này dự kiến sẽ được tài trợ thông qua việc phát hành nợ đáng kể, với các báo cáo cho thấy kế hoạch phát hành 75 tỷ USD trái phiếu mới. Phản ứng của thị trường đã nhanh chóng và tiêu cực. Tỷ giá hối đoái USD/JPY, trung bình 148,72 trong sáu tháng qua, gần đây đã tăng vọt lên mức cao 157,07. Đồng thời, thị trường JGB đã trải qua một cuộc sụp đổ. Lợi suất trái phiếu 40 năm đã tăng 8 điểm cơ bản lên 3,68%, mức cao chưa từng thấy kể từ khi trái phiếu này được giới thiệu vào năm 2007, trong khi lợi suất trái phiếu 20 năm và 30 năm cũng tăng đáng kể.

Giải mã cơ chế tài chính

Phản ứng tiêu cực của thị trường bắt nguồn từ các nguyên tắc tài chính cơ bản. Sự gia tăng lớn trong nguồn cung trái phiếu chính phủ để tài trợ cho gói kích thích, mà không có sự gia tăng tương ứng về nhu cầu, sẽ đẩy giá trái phiếu xuống và đẩy lợi suất lên cao hơn. Động thái này trực tiếp thách thức chính sách Kiểm soát Đường cong Lợi suất (YCC) lâu đời của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ). Sự suy yếu đồng thời của đồng yên phản ánh sự tháo chạy vốn và mất niềm tin vào giá trị của đồng tiền trong bối cảnh lo sợ về việc quản lý tài khóa kém hiệu quả. Mặc dù Thống đốc BoJ Ueda đã thừa nhận rằng đồng yên yếu góp phần vào lạm phát và đã gợi ý về khả năng tăng lãi suất, nhưng thị trường dường như đang cân nhắc rủi ro tài khóa nặng nề hơn triển vọng thắt chặt tiền tệ.

Tác động thị trường và bình luận của chuyên gia

Các nhà phân tích thị trường đang bày tỏ mối quan ngại đáng kể, với một số người đã so sánh trực tiếp với tình trạng hỗn loạn thị trường đã nhấn chìm Vương quốc Anh dưới thời Thủ tướng Liz Truss vào năm 2022, điều này cũng tương tự được kích hoạt bởi việc mở rộng tài khóa không có nguồn tài trợ. Hiroshi Namioka, chiến lược gia trưởng tại T&D Asset Management Co., cảnh báo rằng thông báo này có thể kích hoạt một "suy thoái kép"—sự sụt giảm đồng thời của cổ phiếu, trái phiếu và đồng yên. Quan điểm này được lặp lại bởi nhà quan sát Nhật Bản lâu năm William Pesek, người đã cảnh báo rằng "những người cảnh giác trái phiếu đang theo dõi" và sẽ trừng phạt bất kỳ sự vô trách nhiệm tài khóa nào bị nhận thấy. Nhìn về phía trước, Alex Loo, một chiến lược gia vĩ mô tại TD Securities, dự đoán rằng đồng yên có thể tiếp tục suy yếu về mức 160 yên đổi một đô la.

Bối cảnh rộng hơn

Sự kiện này diễn ra trong bối cảnh Nhật Bản đã đấu tranh hàng thập kỷ với giảm phát và di sản hỗn hợp của Abenomics. Chiến lược của Takaichi đại diện cho một bước ngoặt đầy rủi ro hướng tới kích thích tài khóa mạnh mẽ vào thời điểm ngân hàng trung ương đang cố gắng điều hướng một lối thoát tinh tế khỏi chính sách tiền tệ siêu lỏng. Phản ứng tiêu cực mạnh mẽ của thị trường cho thấy sự hoài nghi sâu sắc về khả năng của Nhật Bản trong việc hấp thụ một chính sách như vậy mà không làm tổn hại đến sự ổn định tài khóa và giá trị tiền tệ của mình. Tình hình đang diễn ra đóng vai trò là một thử nghiệm quan trọng đối với cả uy tín của chính quyền mới và khả năng phục hồi của hệ thống tài chính Nhật Bản.