Thị trường phản ứng với Hiệp ước năng lượng hạt nhân Mỹ-Anh
Các công ty của Mỹ và Vương quốc Anh đã chứng kiến giá cổ phiếu tăng sau thông báo về 'Đối tác Đại Tây Dương về Năng lượng Hạt nhân Tiên tiến' mang tính bước ngoặt giữa hai quốc gia. Sáng kiến này nhằm mục đích đẩy nhanh việc triển khai thế hệ nhà máy điện hạt nhân mới, hứa hẹn tăng cường an ninh năng lượng và đầu tư kinh tế đáng kể. Cổ phiếu của Centrica PLC (LSE:CNA) đã tăng 4% lên 167p, gần mức cao nhất trong hai năm, trong khi Rolls-Royce Holdings PLC (LSE:RR.) tăng 2% đạt mức cao nhất mọi thời đại mới khoảng 1.153p, phản ánh sự lạc quan của nhà đầu tư xung quanh triển vọng dài hạn của ngành hạt nhân.
Chi tiết các sáng kiến hợp tác
'Đối tác Đại Tây Dương về Năng lượng Hạt nhân Tiên tiến' mới thành lập tập trung vào việc đẩy nhanh các dự án hạt nhân và tạo điều kiện chia sẻ thông tin giữa hai quốc gia. Một thành phần cốt lõi của thỏa thuận này là sự công nhận lẫn nhau về đánh giá an toàn đối với các thiết kế lò phản ứng mới, dự kiến sẽ giảm thời gian cần thiết để có được giấy phép dự án hạt nhân từ ba đến bốn năm xuống còn khoảng hai năm.
Một số thỏa thuận thương mại củng cố liên minh chiến lược này:
- Đối tác Centrica và X-Energy: Chủ sở hữu British Gas Centrica và công ty khởi nghiệp Hoa Kỳ X-Energy, được hỗ trợ bởi Amazon, đã ký kết Thỏa thuận Phát triển Chung (JDA) để triển khai Lò phản ứng mô-đun tiên tiến Xe-100 (AMR) của X-Energy tại Vương quốc Anh. Kế hoạch ban đầu của họ bao gồm tới 12 AMR tại địa điểm Hartlepool của EDF và Centrica, được chỉ định cho năng lượng hạt nhân. Việc triển khai này có thể cung cấp tới 960 megawatt (MW) điện, đủ cho khoảng 1,5 triệu hộ gia đình và dự kiến sẽ tạo ra hơn 12 tỷ bảng Anh giá trị kinh tế trọn đời cho khu vực Đông Bắc. Tham vọng rộng lớn hơn nhắm mục tiêu 6 gigawatt (GW) điện hạt nhân, có khả năng phục vụ 14 triệu hộ gia đình trên cả nước, với việc phát điện lần đầu tiên dự kiến vào giữa những năm 2030.
- Trung tâm dữ liệu Holtec, EDF và Tritax: Công ty năng lượng Hoa Kỳ Holtec International, EDF UK và tập đoàn dịch vụ đầu tư có trụ sở tại London Tritax Management đã ký Biên bản ghi nhớ (MoU) để phát triển một trung tâm dữ liệu 1GW được cung cấp năng lượng bởi Lò phản ứng mô-đun nhỏ SMR-300 (SMR) của Holtec. Dự án này được lên kế hoạch cho địa điểm rộng 900 mẫu Anh của nhà máy nhiệt điện than Cottam cũ ở Nottinghamshire, với 150 mẫu Anh được phân bổ cho các trung tâm dữ liệu và 100 mẫu Anh bổ sung cho SMR do EDF phát triển. Dự án, đại diện cho một khoản đầu tư tiềm năng 15 tỷ đô la, đặt mục tiêu hoạt động vào cuối thập kỷ này, hình thành một phần của Siêu cụm Thung lũng Trent.
- Nhà máy mô-đun siêu nhỏ Last Energy và DP World: Công ty lò phản ứng siêu nhỏ Last Energy đã hợp tác với công ty logistics Vương quốc Anh DP World để phát triển một trong những nhà máy điện hạt nhân mô-đun siêu nhỏ đầu tiên trên thế giới tại cảng London Gateway và khu logistics, được hỗ trợ bởi 80 triệu bảng Anh đầu tư tư nhân.
- Rolls-Royce và TerraPower: Rolls-Royce đang tích cực theo đuổi sự chấp thuận của cơ quan quản lý Hoa Kỳ cho công nghệ SMR của mình, trong khi TerraPower và KBR đang đánh giá các địa điểm ở Vương quốc Anh để triển khai công nghệ lò phản ứng tiên tiến Natrium.
Phân tích phản ứng thị trường
Phản ứng tích cực của thị trường, đặc biệt rõ ràng trong biến động giá cổ phiếu của Centrica và Rolls-Royce, chủ yếu được cho là do nhận thức về sự tăng tốc của các dự án năng lượng hạt nhân và sự chắc chắn về quy định được tăng cường do quan hệ đối tác Mỹ-Anh mang lại. Các nhà đầu tư đang tính đến thời gian cấp phép giảm, giúp giảm thiểu rủi ro dự án và rút ngắn chu kỳ phát triển. Mục tiêu đã nêu là loại bỏ sự phụ thuộc của Vương quốc Anh vào vật liệu hạt nhân của Nga vào cuối năm 2028 tiếp tục củng cố tầm quan trọng chiến lược và cam kết dài hạn đằng sau các sáng kiến này, định vị năng lượng hạt nhân là một thành phần quan trọng của an ninh năng lượng quốc gia và nỗ lực khử cacbon.
Bối cảnh và hàm ý rộng hơn
Sự hợp tác xuyên Đại Tây Dương này đại diện cho một bước tiến đáng kể trong chiến lược của Vương quốc Anh nhằm mở rộng năng lực năng lượng hạt nhân trong nước, bổ sung cho các dự án hiện có như Sizewell C và các chương trình SMR rộng lớn hơn. Chương trình tổng thể dự kiến sẽ tạo ra hơn 40 tỷ bảng Anh tác động kinh tế, với hàng ngàn việc làm có tay nghề cao được tạo ra ở cả hai quốc gia, thêm vào 11.000 việc làm đã được tạo ra trong lĩnh vực hạt nhân của Vương quốc Anh trong năm nay. Việc triển khai công nghệ lò phản ứng mô-đun tiên tiến được coi là yếu tố thúc đẩy chính cho ngành công nghiệp sạch và một hệ thống năng lượng bền vững, ít carbon.
Bình luận của chuyên gia
Thủ tướng Keir Starmer bình luận về quan hệ đối tác, nói rằng:
"Những cam kết lớn này đã giúp chúng ta đi đúng hướng tới một kỷ nguyên vàng của năng lượng hạt nhân sẽ giảm hóa đơn hộ gia đình về lâu dài, đồng thời tạo ra hàng ngàn việc làm tốt trong ngắn hạn."
Chris O'Shea, Giám đốc điều hành Tập đoàn Centrica, nhấn mạnh tầm quan trọng chiến lược của sự hợp tác:
"Quan hệ đối tác của chúng tôi với X-energy đánh dấu một bước tiến táo bạo trong việc cung cấp công nghệ hạt nhân tiên tiến, không chỉ có thể mở rộng và an toàn mà còn rất quan trọng đối với ngành công nghiệp sạch và cung cấp điện cho các hộ gia đình."
Tiến sĩ Rick Springman, Chủ tịch Cơ hội Năng lượng Sạch Toàn cầu tại Holtec, nhấn mạnh tiềm năng toàn cầu:
"SMR-300 tại Cottam đại diện cho một dự án tiềm năng 15 tỷ đô la, tạo ra hàng ngàn việc làm địa phương trong khi rút ra bài học từ dự án Palisades của chúng tôi ở Michigan. Với việc triển khai loại hình thứ hai này, Vương quốc Anh có vị thế tốt để tham gia một liên minh toàn cầu các quốc gia áp dụng SMR-300 để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế dài hạn."
Bộ trưởng Ngoại giao Vương quốc Anh về An ninh Năng lượng và Net Zero Ed Miliband nhấn mạnh lợi ích kinh tế:
"Quan hệ đối tác xuyên Đại Tây Dương này chứng tỏ tiềm năng biến đổi cho người dân Anh khi các doanh nghiệp Hoa Kỳ và Vương quốc Anh hợp lực, với dự án đầu tiên theo kế hoạch của X-Energy và Centrica có khả năng tạo ra tới 2.500 việc làm tốt, có tay nghề cao, thêm 12 tỷ bảng Anh giá trị kinh tế và tạo ra đủ năng lượng để cung cấp cho 1,5 triệu hộ gia đình."
Tufan Erginbilgic, Giám đốc điều hành của Rolls-Royce, lưu ý rằng thỏa thuận sẽ tăng cường an ninh năng lượng và khả năng phục hồi của cả hai quốc gia, đồng thời tạo việc làm và thu hút đầu tư.
Nhìn về phía trước
Việc thực hiện thành công các quan hệ đối tác này sẽ phụ thuộc vào tiến độ quy định liên tục và việc đảm bảo các đối tác vốn bổ sung cho các dự án quy mô lớn. Việc phát điện lần đầu tiên từ các AMR Hartlepool dự kiến vào giữa những năm 2030, với dự án trung tâm dữ liệu Cottam đặt mục tiêu hoạt động vào cuối thập kỷ này. Các sáng kiến này sẵn sàng định hình lại đáng kể cảnh quan năng lượng của Vương quốc Anh, đóng góp vào các mục tiêu net-zero và có khả năng phục vụ như một bản thiết kế cho việc triển khai năng lượng hạt nhân tiên tiến toàn cầu. Các nhà đầu tư sẽ theo dõi chặt chẽ các thông báo tiếp theo liên quan đến tài chính dự án, các mốc xây dựng và sự tích hợp rộng rãi hơn của điện hạt nhân vào lưới điện quốc gia.
Edgen Stock·Sep 18 2025, 23:38