Anh và Ấn Độ chính thức hóa thỏa thuận thương mại mang tính bước ngoặt giữa bối cảnh động lực toàn cầu thay đổi
Vương quốc Anh và Ấn Độ đã ký kết Hiệp định thương mại tự do (FTA) toàn diện vào ngày 24 tháng 7 năm 2025, đánh dấu một thời điểm then chốt trong quan hệ kinh tế song phương. Hiệp ước, được hoàn tất sau hơn ba năm đàm phán, là FTA lớn đầu tiên của Ấn Độ trong hơn một thập kỷ và là FTA thứ tư của Vương quốc Anh kể từ khi rời Liên minh châu Âu vào năm 2020. Thỏa thuận này được định vị chiến lược giữa bối cảnh thương mại toàn cầu ngày càng phân mảnh, đặc trưng bởi các chính sách bảo hộ gia tăng.
Các điều khoản chính và dự báo kinh tế
FTA Ấn Độ-Anh được thiết kế để mở rộng đáng kể thương mại hàng hóa và dịch vụ, tăng cường khả năng di chuyển chuyên nghiệp, củng cố hợp tác quản lý và thúc đẩy đầu tư xuyên biên giới. Thỏa thuận này nhằm mục tiêu tăng thương mại song phương hàng năm thêm 25,5 tỷ bảng Anh (34,5 tỷ USD), với mục tiêu tăng gấp đôi tổng kim ngạch thương mại lên 120 tỷ USD vào năm 2030 và đạt thêm 40 tỷ USD vào năm 2040.
Theo các điều khoản của thỏa thuận, 99% hàng xuất khẩu của Ấn Độ sang Vương quốc Anh sẽ được hưởng thuế suất bằng 0 hoặc giảm, bao gồm các lĩnh vực chính như dệt may, quần áo, đá quý, đồ trang sức, da, máy móc, phụ tùng ô tô, dược phẩm và nông sản. Điều này dự kiến sẽ thúc đẩy tăng 20-40% xuất khẩu của Ấn Độ trong các danh mục này. Ngược lại, thuế nhập khẩu trung bình của Ấn Độ đối với hàng hóa của Vương quốc Anh dự kiến sẽ giảm từ 15% xuống 3%, cung cấp quyền tiếp cận miễn thuế cho 64% hàng xuất khẩu của Vương quốc Anh, đặc biệt mang lại lợi ích cho đồ uống có cồn, mỹ phẩm, thực phẩm chế biến và dịch vụ kỹ thuật số.
Về kinh tế, chính phủ Vương quốc Anh dự kiến FTA có thể tăng thêm 4,8 tỷ bảng Anh (6,5 tỷ USD) vào GDP quốc gia hàng năm và mang lại tổng mức tăng lương hàng năm là 2,2 tỷ bảng Anh (3 tỷ USD). Người tiêu dùng dự kiến sẽ được hưởng lợi từ giá thấp hơn và sự đa dạng sản phẩm tăng lên. Đối với Ấn Độ, ước tính của chính phủ cho thấy thỏa thuận sẽ tăng thêm gần 5,1 tỷ bảng Anh vào GDP hàng năm của nước này vào năm 2035.
Đầu tư chiến lược và tạo việc làm
FTA đã thúc đẩy các cam kết đầu tư đáng kể ở cả hai quốc gia. Các công ty Ấn Độ đã cam kết 1,3 tỷ bảng Anh (1,7 tỷ USD) vào các khoản đầu tư mới trên khắp Vương quốc Anh, tạo ra ước tính 6.900 việc làm trong các lĩnh vực bao gồm kỹ thuật, công nghệ và sản xuất phim. Đáng chú ý, Yash Raj Films đã cam kết sản xuất ba bộ phim bom tấn Bollywood mới tại Vương quốc Anh, dự kiến tạo ra hơn 3.000 việc làm.
Đồng thời, các công ty Vương quốc Anh sẵn sàng đầu tư 3,6 tỷ bảng Anh vào Ấn Độ. Graphcore, một công ty thuộc Tập đoàn SoftBank Corp. (9984.T), đã công bố kế hoạch đầu tư 1 tỷ bảng Anh vào một khuôn viên kỹ thuật AI mới ở Bengaluru, dự kiến tạo ra 500 việc làm có kỹ năng cao trong ngành công nghiệp bán dẫn đang phát triển mạnh của Ấn Độ. Các khoản đầu tư đáng kể khác của Vương quốc Anh bao gồm cam kết 500 triệu bảng Anh của Tide để mở rộng lực lượng lao động ở Ấn Độ và việc Revolut phân bổ 500 triệu bảng Anh tương tự cho các hoạt động của mình ở Ấn Độ. Ngoài ra, TVS Motor có kế hoạch đầu tư 250 triệu bảng Anh trong vòng 5 năm vào Norton Motorcycles và xe đạp điện, tạo ra 300 việc làm tại Vương quốc Anh, trong khi Muthoot Finance UK Limited đặt mục tiêu đầu tư 100 triệu bảng Anh để mở rộng mạng lưới chi nhánh, tạo ra 80 việc làm mới.
Thủ tướng Vương quốc Anh Keir Starmer nhấn mạnh tác động tức thì của thỏa thuận, tuyên bố:
"Cùng với một phái đoàn doanh nghiệp gồm 125 thành viên, chúng tôi đã tận dụng hoàn toàn các cơ hội được tạo ra bởi thỏa thuận thương mại của chúng tôi với Ấn Độ trong tuần này. Chúng tôi đã đảm bảo các khoản đầu tư mới vào Vương quốc Anh, và tạo ra 10.600 việc làm trên khắp đất nước, trong một số ngành công nghiệp phát triển mạnh nhất của chúng tôi."
Bối cảnh thị trường: Chủ nghĩa bảo hộ gia tăng và thuế quan của Hoa Kỳ
Việc ký kết FTA Ấn Độ-Anh diễn ra trong bối cảnh căng thẳng thương mại toàn cầu gia tăng, được chứng minh rõ nhất bằng các hành động thuế quan gần đây của Hoa Kỳ. Vào ngày 1 tháng 8 năm 2025, Hoa Kỳ đã áp đặt mức thuế đối ứng 25% đối với hàng hóa Ấn Độ, ảnh hưởng đến hơn 42 tỷ USD giá trị hàng xuất khẩu từ Ấn Độ trong các lĩnh vực như dệt may, dược phẩm, điện tử và phụ tùng ô tô. FTA Ấn Độ-Anh, được hoàn tất vài ngày trước đó, hoạt động như một biện pháp đối phó chiến lược, cung cấp một con đường miễn thuế cho một phần đáng kể hàng xuất khẩu của Ấn Độ và do đó đóng vai trò là một hàng rào địa chính trị chống lại những gián đoạn này.
Phân tích cho thấy rằng việc chuyển hướng chỉ 15-25% thương mại của Ấn Độ sang Hoa Kỳ sang Vương quốc Anh có thể phục hồi 10-12 tỷ USD xuất khẩu của Ấn Độ vào năm tài chính 2026. Động thái này làm nổi bật một xu hướng rộng hơn nơi các quốc gia đang đa dạng hóa đối tác thương mại để giảm thiểu rủi ro liên quan đến các biện pháp bảo hộ.
Những tác động toàn cầu rộng lớn hơn là đáng kể. Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), vào ngày 7 tháng 10 năm 2025, đã điều chỉnh giảm dự báo tăng trưởng khối lượng thương mại hàng hóa toàn cầu năm 2026 xuống 0,5% từ mức 1,8% trước đó, chủ yếu do ảnh hưởng chậm trễ dự kiến của thuế quan của Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump. Điều này phản ánh một sự chuyển dịch khỏi một hệ thống thương mại toàn cầu thống nhất, dựa trên quy tắc sang một bối cảnh phân mảnh hơn của các khối khu vực và các thỏa thuận song phương. Hoa Kỳ, chiếm 13% thương mại thế giới, có thể ngày càng phải đối mặt với sự phân biệt đối xử thương mại ở các thị trường nước ngoài khi các quốc gia khác theo đuổi các thỏa thuận đối ứng và các biện pháp phòng thủ, như đã thấy với các hạn chế nhập khẩu thép của Canada.
Triển vọng và ý nghĩa
FTA Ấn Độ-Anh đại diện không chỉ là một hiệp ước kinh tế song phương; nó báo hiệu một sự định hướng lại chiến lược trong chính sách thương mại toàn cầu. Đối với các tập đoàn đa quốc gia, môi trường này đòi hỏi phải điều hướng một mạng lưới các quy tắc thương mại và thuế quan phức tạp hơn. Các nhà đầu tư được khuyến cáo tăng cường đánh giá rủi ro địa chính trị và sự thay đổi trong chính sách thương mại, vì những yếu tố này sẽ ngày càng ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng toàn cầu, khả năng tiếp cận thị trường và vị thế cạnh tranh của các ngành công nghiệp định hướng xuất khẩu. Tiềm năng chuyển hướng thương mại và các liên minh mới cũng có thể ảnh hưởng đến lợi nhuận và vị thế thị trường của các công ty phụ thuộc nhiều vào các tuyến thương mại truyền thống hoặc phải tuân theo các chế độ thuế quan mới.
Trong tương lai, các yếu tố chính cần theo dõi bao gồm sự phát triển liên tục của chính sách thương mại Hoa Kỳ, các phản ứng và sự hình thành các khối thương mại của các nền kinh tế lớn khác, và tác động hữu hình của FTA Ấn Độ-Anh đối với dòng chảy thương mại và mô hình đầu tư thực tế. Thỏa thuận này nhấn mạnh một cách tiếp cận chủ động để đảm bảo khả năng phục hồi kinh tế và thúc đẩy tăng trưởng trong một kỷ nguyên động lực thương mại toàn cầu không thể đoán trước.