Thị trường xe điện Mỹ điều hướng bối cảnh hậu trợ cấp

Ngành xe điện Hoa Kỳ đối mặt với khó khăn giữa lúc các ưu đãi liên bang hết hạn

Thị trường xe điện (EV) của Hoa Kỳ đang chuẩn bị cho một sự điều chỉnh đáng kể sau khi các khoản tín dụng thuế tiêu dùng liên bang quan trọng và tín dụng quy định ô tô chấm dứt vào ngày 30 tháng 9 năm 2025. Sự thay đổi chính sách này làm tăng hiệu quả chi phí xe điện đối với người tiêu dùng và loại bỏ một nguồn doanh thu đáng kể cho các nhà sản xuất, báo trước một môi trường khó khăn hơn cho nhu cầu và lợi nhuận.

Chi tiết sự kiện: Loại bỏ trợ cấp có hiệu lực

Kể từ ngày 1 tháng 10 năm 2025, khoản tín dụng thuế EV liên bang 7.500 USD không còn áp dụng cho các giao dịch mua EV mới. Khoản tín dụng này, trước đây đã giảm giá mua thực tế cho người tiêu dùng, có nghĩa là một chiếc Tesla Model Y có giá 47.500 USD, chẳng hạn, có thể được mua với giá 40.000 USD. Việc loại bỏ nó ngụ ý tăng giá hiệu quả ngay lập tức lên tới 7.500 USD cho người mua, chuyển gánh nặng thuế từ chính phủ sang người tiêu dùng hoặc nhà sản xuất.

Đồng thời, bối cảnh các khoản tín dụng quy định ô tô, đặc biệt là tín dụng CAFE (Corporate Average Fuel Economy), đã trải qua một sự thay đổi đáng kể. Đạo luật One Big Beautiful Bill đã loại bỏ các hình phạt đối với các nhà sản xuất ô tô không đáp ứng các tiêu chuẩn CAFE, do đó làm giảm giá trị của các khoản tín dụng này. Sự phát triển này đặc biệt có tác động đến các công ty như Rivian (RIVN) và Lucid (LCID), những công ty đã tạo ra doanh thu đáng kể từ việc bán các khoản tín dụng này cho các nhà sản xuất ô tô truyền thống. Ví dụ, Rivian đã báo cáo 325 triệu USD từ doanh số bán tín dụng Xe không phát thải (ZEV) vào năm 2024, một dòng doanh thu hiện đã không còn. Tesla (TSLA), mặc dù quy mô lớn hơn, cũng bị ảnh hưởng, vì doanh số bán tín dụng của hãng, đóng góp hơn 1,5 tỷ USD vào năm 2023, phải đối mặt với sự sụt giảm tương tự.

Phân tích phản ứng thị trường và tác động tài chính

Hậu quả trực tiếp của việc hết hạn này là sự chậm lại dự kiến trong nhu cầu EV. Quý cuối cùng của năm 2025 đã chứng kiến sự "kéo trước" của nhu cầu, với doanh số bán EV quý 3 năm 2025 tăng vọt 22% so với cùng kỳ năm trước lên 410.000 xe, đạt kỷ lục 10% thị phần, khi người tiêu dùng đẩy nhanh việc mua hàng để tận dụng khoản tín dụng sắp hết hạn. Tuy nhiên, đợt tăng vọt này dự kiến sẽ theo sau bởi một sự sụt giảm đáng kể.

Các nhà phân tích dự đoán doanh số bán EV tại Hoa Kỳ sẽ giảm đáng kể. Một chuyên gia cho rằng doanh số có thể giảm một nửa, với thị phần có thể giảm từ 9,1% tổng doanh số xe mới của Hoa Kỳ vào tháng 8 năm 2025 xuống dưới 4% ngay sau khi các ưu đãi biến mất, ổn định ở mức khoảng 4% vào đầu năm 2026. CEO Ford Jim Farley cũng đồng tình với quan điểm này, nói rằng ông "sẽ không ngạc nhiên nếu doanh số bán EV tại Hoa Kỳ giảm từ 10-12% hiện tại của ngành xuống còn 5%."

Sự sụt giảm nhu cầu này tạo áp lực đáng kể lên khả năng sinh lời của các nhà sản xuất. Các công ty như Lucid và Rivian, những công ty vẫn đang nỗ lực đạt được lợi nhuận, sẽ mất một nguồn doanh thu quan trọng, có biên lợi nhuận cao từ việc bán tín dụng quy định. Rivian đã thông báo với các nhà đầu tư rằng họ sẽ không đạt được 100 triệu USD doanh thu dự kiến từ việc bán tín dụng. Khoản lỗ cốt lõi năm 2025 của hãng hiện được dự báo sẽ tăng vọt lên 2–2,25 tỷ USD, tăng 20% so với các dự báo trước đó. Tesla, mặc dù đa dạng hóa hơn, phải đối mặt với những khó khăn có thể đòi hỏi phải tăng chiết khấu, làm trầm trọng thêm áp lực biên lợi nhuận.

Bối cảnh rộng hơn, hàm ý và điều chỉnh chiến lược

Việc hết hạn các ưu đãi liên bang đánh dấu một bước chuyển mình quan trọng đối với thị trường EV, chuyển từ giai đoạn tăng trưởng nhanh chóng được thúc đẩy bởi các khoản trợ cấp sang một môi trường trưởng thành hơn và cạnh tranh gay gắt hơn. Các nhà sản xuất không thể tiếp tục dựa vào sự hỗ trợ của chính phủ để kích thích nhu cầu mà thay vào đó phải tập trung vào các yếu tố cơ bản cốt lõi: khả năng chi trả, giảm chi phí và đổi mới.

Để đáp lại, các nhà sản xuất EV đang điều chỉnh chiến lược của mình. Lucid và Rivian có kế hoạch giới thiệu các phương tiện giá rẻ dưới 50.000 USD trong vòng sáu đến 24 tháng tới để mở rộng thị trường mục tiêu tổng thể của họ, mặc dù các mẫu xe này hiện sẽ bỏ lỡ khoản trợ cấp quan trọng. Hyundai đã chủ động giảm giá Ioniq 5 đời 2026 của mình hơn 9.000 USD để bù đắp cho các ưu đãi đã mất. Trong khi đó, Ford và General Motors (GM) đã triển khai một giải pháp thay thế, với các bộ phận tài chính của họ đặt cọc trước cho lượng xe EV tồn kho của đại lý trước thời hạn 30 tháng 9. Điều này cho phép họ đưa ra các khoản thanh toán thuê mua cạnh tranh bao gồm khoản tín dụng 7.500 USD đến hết quý 4 năm 2025, nhằm mục đích chiến lược giảm bớt sự sụt giảm doanh số ngay lập tức.

Sự thay đổi này đã tác động đến định giá. Cổ phiếu của Rivian đã giảm 30% so với S&P 500, và bội số định giá của Tesla đã giảm từ 25x xuống 18x, phản ánh việc đánh giá lại rủi ro quy định.

Bình luận của chuyên gia nhấn mạnh những thách thức của thị trường

Các nhà lãnh đạo ngành đang thẳng thắn bày tỏ về những khó khăn sắp tới.

"CEO Ford Jim Farley nhận xét: "Đây là một yếu tố thay đổi cuộc chơi", nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hết hạn tín dụng."

Christian Meunier, Chủ tịch Nissan Americas, bày tỏ những lo ngại gay gắt:

"Thị trường EV sẽ sụp đổ vào tháng 10. Cuộc cạnh tranh sẽ cực kỳ khốc liệt, vì có rất nhiều hàng tồn kho. Các đối thủ của chúng tôi đã sản xuất rất nhiều EV."

Hướng tới tương lai: Tập trung vào các yếu tố cơ bản và đổi mới

Con đường phía trước cho ngành EV của Hoa Kỳ được đặc trưng bởi sự cạnh tranh giá cả gay gắt và sự chú trọng mới vào hiệu quả chi phí và tiến bộ công nghệ. Các công ty có thể cạnh tranh về giá cả, hiệu quả sản xuất và đổi mới hấp dẫn, thay vì chỉ dựa vào các ưu đãi do chính sách thúc đẩy, sẽ có vị thế tốt nhất để phát triển mạnh. Môi trường này có thể dẫn đến sự hợp nhất thị trường khi những người chơi ít linh hoạt hơn gặp khó khăn trong việc thích nghi.

Đối với Tesla, trong khi hoạt động kinh doanh EV cốt lõi của hãng phải đối mặt với khó khăn, thì phân khúc năng lượng đang phát triển của hãng, mang lại 846 triệu USD lợi nhuận gộp trong quý 2 năm 2025, và những tiến bộ của hãng trong AI và lái xe tự động, đại diện cho những bù đắp tiềm năng cho những áp lực trong bộ phận ô tô. Ngành sẽ theo dõi chặt chẽ cách các nhà sản xuất cân bằng việc duy trì thị phần với việc bảo toàn lợi nhuận trong kỷ nguyên hậu trợ cấp, với các báo cáo kinh tế và báo cáo thu nhập của công ty sắp tới cung cấp thêm sự rõ ràng.