VietJet bắt đầu nhận máy bay Boeing 737 MAX trong bối cảnh tái cân bằng thương mại Mỹ-Việt

VietJet bắt đầu nhận đội máy bay Boeing 737 MAX được chờ đợi từ lâu

Hãng hàng không giá rẻ VietJet của Việt Nam dự kiến sẽ nhận máy bay Boeing 737 MAX đầu tiên vào quý 3 năm 2025, đánh dấu một cột mốc quan trọng sau chín năm chậm trễ kể từ đơn đặt hàng ban đầu. Đợt giao hàng được chờ đợi từ lâu này là một phần của đơn đặt hàng lớn hơn gồm 200 máy bay 737 MAX, trị giá hơn 25 tỷ USD, bao gồm 400 động cơ Leap-1B từ CFM International và một thỏa thuận tài trợ 300 triệu USD. Đơn đặt hàng ban đầu cho 100 máy bay được đặt vào năm 2016 và tăng gấp đôi vào năm 2018, nhưng việc giao hàng đã nhiều lần bị hoãn lại do việc dừng hoạt động trên toàn cầu của MAX sau hai vụ tai nạn chết người và đại dịch COVID-19 sau đó. 12 máy bay đầu tiên dự kiến sẽ được giao vào cuối năm 2025, và toàn bộ đơn hàng dự kiến sẽ được hoàn thành trong vòng năm năm tới.

Buổi lễ bàn giao tại nhà máy của Boeing ở Seattle dự kiến sẽ có sự tham dự của Chủ tịch Việt Nam Lương Cường, nhấn mạnh ý nghĩa ngoại giao của sự kiện này.

Thời điểm chiến lược trong bối cảnh động lực thương mại Mỹ-Việt

Việc bắt đầu giao máy bay Boeing 737 MAX của VietJet có liên quan mật thiết đến những nỗ lực đang diễn ra nhằm tái cân bằng quan hệ thương mại giữa Hoa Kỳ và Việt Nam. Các quan chức Hoa Kỳ và Việt Nam đã mô tả các đơn đặt hàng Boeing lớn của VietJet là một thành phần chiến lược trong sáng kiến rộng lớn hơn của Hà Nội nhằm giảm thặng dư thương mại đáng kể với Washington và giảm áp lực từ các loại thuế tiềm tàng của Hoa Kỳ. Thặng dư thương mại của Việt Nam với Hoa Kỳ đã đạt mức kỷ lục 123,5 tỷ USD vào năm 2024, đưa Việt Nam trở thành nước có thâm hụt thương mại lớn thứ ba với Hoa Kỳ trên toàn cầu.

Vào tháng 7 năm 2025, một thỏa thuận thương mại đã đạt được, trong đó Hoa Kỳ áp đặt mức thuế 20% đối với hầu hết các mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam, thấp hơn đáng kể so với mức 46% đã đe dọa trước đây, đổi lại Việt Nam cấp quyền tiếp cận miễn thuế cho hàng hóa Mỹ. Việc mua máy bay do Hoa Kỳ sản xuất một cách chiến lược này nhằm mục đích giảm thiểu các loại thuế như vậy và tăng cường quan hệ kinh tế.

Hàm ý thương mại và địa chính trị

Đối với Boeing (BA), việc giao hàng này đại diện cho một bước đột phá quan trọng ở Đông Nam Á, một khu vực được dự báo sẽ cần 4.720 máy bay mới trong hai thập kỷ tới. Động thái này là một thách thức trực tiếp đối với Airbus, hiện đang chiếm 86% thị phần trong số các hãng hàng không Việt Nam. Việc thực hiện đơn hàng lớn này có thể tác động tích cực đến sổ đặt hàng và niềm tin của nhà đầu tư của Boeing, đặc biệt là sau những vấn đề giao hàng trong quá khứ. Các nhà phân tích đã đặt mục tiêu giá trung bình cho Boeing là 259,83 USD, cho thấy tiềm năng tăng giá 21,39% so với giá trị cổ phiếu hiện tại là 214,05 USD.

Đối với VietJet (VJC.VN), việc tích hợp máy bay Boeing đánh dấu một sự đa dạng hóa đáng kể so với đội bay độc quyền Airbus trước đây của hãng. Chiến lược này nhằm mục đích nâng cao tính linh hoạt trong hoạt động, giảm chi phí thông qua hiệu quả nhiên liệu và tầm bay của 737 MAX, đồng thời củng cố vị thế cạnh tranh của hãng. Thỏa thuận cũng bao gồm các điều khoản cho công ty con của hãng ở Thái Lan, Thai Vietjet, sẽ nhận 50 trong số các máy bay này bắt đầu từ tháng 10 năm 2025.

Nói rộng hơn, thỏa thuận thương mại Mỹ-Việt và việc mua máy bay liên quan được coi là việc lồng ghép các tiêu chuẩn hàng không vũ trụ Mỹ vào Đông Nam Á và có thể tạo tiền lệ cho các quốc gia khác đàm phán các điều khoản thương mại với Hoa Kỳ. Thị trường chứng khoán Việt Nam đã phản ứng tích cực với tin tức về thuế quan, với chỉ số chuẩn VN-Index tiến gần mốc 1.400. Tuy nhiên, IMF dự báo tăng trưởng kinh tế của Việt Nam sẽ chậm lại xuống 6,5% vào năm 2025 do ảnh hưởng toàn năm của các loại thuế mới của Hoa Kỳ, cho thấy rằng mặc dù các phản ứng thị trường tức thời có thể lạc quan, nhưng các điều chỉnh kinh tế dài hạn được dự đoán.

Triển vọng

Việc giao hàng thành công các máy bay 737 MAX có thể sẽ được theo dõi chặt chẽ như một chỉ báo về tiến độ trong quan hệ thương mại Mỹ-Việt. Các diễn biến trong tương lai sẽ phụ thuộc vào các cuộc đàm phán thương mại đang diễn ra và những nỗ lực của Việt Nam nhằm thực hiện cải cách và tăng cường mạng lưới thương mại để giảm thiểu thêm tác động của thuế quan. Ngành hàng không vũ trụ ở Đông Nam Á vẫn là một lĩnh vực tăng trưởng trọng điểm, và sự hiện diện mới của Boeing thông qua các giao dịch như thế này báo hiệu sự cạnh tranh ngày càng gay gắt và định vị thị trường chiến lược chống lại các đối thủ như Airbus và COMAC C919 của Trung Quốc.